قرائت: (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ)، چه مفهوم و مدلولِی از اِین کلمه در ذهن تصوّر مِی‌نمود؟ (قل) در آِیات قرآن، هنگام نزول وحِی مِی‌تواند مفهوم و معناِی ظاهرِی خود را داشته باشد؛ امّا پس از نزول وحِی و هنگام ابلاغ آن به مردم، اِین کلمه دِیگر چه معناِیِی دارد؟

ِیا باِید بگوِیِیم: خود رسولالله در وقت ابلاغ اِین آِیات، به قصد و نِیّت حکاِیت از وحِی الهِی اِین آِیات را تلاوت مِی‌کرد، بدِین معنا که: «اِی مردم، بدانِید در هنگام نزول وحِی، اِین آِیات اِین‌گونه بر من وحِی شده است، با کلمۀ (قُل)، نه بدون آن!»

در اِین‌صورت ما آن مرتبه از صلابت و متانت و اتقان و انشاء در ابلاغ را از آِیات سلب نموده‌اِیم و آن را به صرف حکاِیت و إخبار از ماوقع تنزّل داده‌اِیم؛ تو گوِیِی که رسول خدا به مردم مِی‌گوِید: «خدا به من چنِین وحِی فرستاده است، من هم هم‌چنان آن را بدون حذف کلمۀ: (قُل) به شما ابلاغ مِی‌کنم!»

اشکال دِیگرِی که بر اِین فرض مترتّب است اِین است که: پِیامبر خدا در زمان ابلاغ ساِیر آِیات که با کلمۀ (قُل) آغاز نشده است، باِید به همان شِیوۀ نزول و کِیفِیّت استقرار آن در نفس رسولالله آنها را به مردم ابلاغ کند، امّا در اِین آِیات باِید قصد حکاِیت و إخبار از وحِی را در دل و ذهن خود داشته باشد؛ و اِین قطعاً با سِیاق واحد آِیات و وحدت نزول وحِی منافات دارد، زِیرا همۀ آِیات به ِیک نسق و ِیک روش بر آن حضرت نازل گردِیده است.

و ِیا باِید معتقد باشِیم و هستِیم که: تفاوتِی در دو قسم از آِیات که بر رسول خدا نازل مِی‌شد وجود ندارد و همان معناِیِی را که رسول خدا در ساِیر آِیات بدون آغاز به (قُل) تلاوت مِی‌کرد و در هنگام تلاوت در نمازها و غِیر آن نفس همان معنا و مفهوم و حقِیقت متنازل را دوباره و سه‌باره و صدباره، قصد و نِیّت مِی‌نمود، چنانچه در ابتداِی نزول وحِی به همان نِیّت و غرض به مردم ابلاغ مِی‌کرد؛ همِین‌طور آِیاتِی را که مصدّر به (قُل) و امثال آن است، به نِیّت انشاء تلاوت مِی‌کرد و اگر هزار بار