حال با توجّه به چنِین تصوِیرِی، ببِینِیم آنچه را که بعضِی منافِی با آِیات قرآن مِی‌پندارند، واقعاً چنِین است ِیا اِینکه برعکس، خود اِین تصوِیرْ مصحّح و محقّق کِیفِیّت نزول آِیات مِی‌باشد.

نقد بعضِی فضلا بر صاحب مقاله مبنِی بر منافات حِیثِیّت صدور و حِیثِیّت قبول و استماع وحِی

استناد بعضِی فضلا به آِیات آغازشده با (قُل) براِی اثبات عدم صدور وحِی از نفس پِیامبر

از جمله اشکالاتِی که بر اِین تفسِیر شده است اِین است که:

در بسِیارِی از آِیات قرآن، ابتداِی آِیه با کلمۀ (قُل)؛ «بگو اِی پِیامبر!» آغاز مِی‌شود، چون آِیۀ شرِیفه: (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ)[١] ِیا آِیه: (قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ)[٢] و ِیا آِیه شرِیفه: (قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ)،[٣] و ده‌ها آِیۀ دِیگر که همگِی با اِین کلمه شروع مِی‌شود و حکاِیت از اِین دارد که مخاطب اِین آِیات، خود رسولالله است نه شخص دِیگر؛ پس باِید رِیشۀ اِین خطاب از ناحِیۀ پروردگار باشد و نفس رسول خدا نمِی‌تواند هم صادرکنندۀ اِین خطاب و هم شنونده و مخاطب باشد، اِین دو با ِیکدِیگر منافات دارد.[٤]

پاسخ صاحب مقاله به استناد مستشکل به آِیات آغازشده با (قُل)

در پاسخِی که صاحب مقاله بر اِین اشکال عرضه مِی‌دارد چنِین مِی‌گوِید:

اِینکه قرآن بر قلب پِیامبر نازل شده است و اِینکه جبرائِیل آورندۀ آنهاست و اِینکه کلام الله است و اِینکه پر از واژه‌هاِی (قُل) است و اِینکه گاه در نزول وحِی تأخِیرِی مِی‌افتاده و پِیامبر به انتظار مِی‌نشسته است و اِینکه پِیامبر از تعجِیل در خواندن قرآن نهِی شده است و اِینکه حقّ تغِیِیردادن آِیات را نداشته است، و اِینکه کلام خدا چنانچه وِی مِی‌خواسته به دست مردم رسِیده است و اِینکه قرآن کتابِی خارق‌العاده و معجزه است و امثال آن، چه ناسازگارِی

[١]. سوره إخلاص (١١٢) آِیه ١.

[٢]. سوره آل‌عمران (٣) آِیه ٦٤.

[٣]. سوره نور (٢٤) آِیه ٣٠.

[٤]. مقالۀ اندِیشه‌هاِی عصر جاهلِی در آِیِینۀ ادبِیات پر آب و رنگ امروز، با شرح و توضِیح. هم‌چنِین رجوع شود به پاسخ آِیةالله مکارم شِیرازِی به سؤالات پژوهشگاه قرآنِی أمِیرالمؤمنِین علِیهالسّلام قم، دربارۀ سخنان عبدالکرِیم سروش پِیرامون وحِی و قرآن.