افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٣٣٣ - ملاک حجِّیت و الزام به حقاِیق وحِیانِی و مدرکات درونِی و برونِی

مِی‌بِینم، و تنها فرق بِین من و تو اِین است که تو پِیامبر نمِی‌باشِی؛ امّا تو وزِیر من مِی‌باشِی، و تحقِیقاً که راه و مسِیر تو بر خِیر و حق است.“»

در اِین جملات، امِیرالمؤمنِین علِیهالسّلام تصرِیح دارد بر اِینکه دقِیقاً آنچه را که بر پِیامبر نازل مِی‌شده است او ادراک مِی‌نمود، و به همان حقِیقتِی که او دست مِی‌ِیافت امِیرالمؤمنِین نِیز عِیناً دست مِی‌ِیافت، و هرچه را که او مِی‌شنِید او هم مِی‌شنِید، درحالِی‌که جبرائِیل بر رسول خدا نازل مِی‌شد نه بر امِیرالمؤمنِین علِیهالسّلام؛ ولِی آن حضرت به‌واسطۀ اتّحاد نفس و اشتراک افق تجرّد، عِیناً به همان حقِیقت بدون ذرّه‌اِی کم و ِیا زِیاد دسترسِی پِیدا مِی‌کرد.

و نِیز از بِیان آن حضرت استفاده مِی‌شود که تربِیت و رشد معنوِی و کمال انسانِی رسول خدا توسّط حضرت روح‌القدس که اعظم ملائکۀ پروردگار است، هِیچ ملازمه‌اِی با رؤِیت و مشاهدۀ صورِی و تمثّل به صورت بشرِی نداشته است، و چه‌بسا آن حضرت بدون اِینکه فردِی را مشاهده کند و صداِیِی را بشنود، در نفس و ضمِیر خود حقِیقتِی الهِی و نورانِی مِی‌ِیافت و بر آن اساس حرکت و پِیروِی مِی‌نمود؛ و اِین همان وحِی و الهام است.

و به قول خواجه حافظ شِیرازِی ـقدس الله سرّهـ:

اِین حقِیقت براِی همۀ حجج الهِیّه و حضرات معصومِین علِیهمالسّلام و اولِیاِی الهِی موجود است. و حتِّی غِیر اولِیاِی الهِی نِیز کم و بِیش از اِین نعمت افاضه، در اوقات مخصوصه و به‌خصوص هنگام انجام نماز با حضور قلب و آرامش خاطر و در اِیام صِیام و هنگام تلاوت قرآن و در بعضِی از مجالس ذکر مثل مجلس عزاِی سالار شهِیدان و اِیّام الهِی در طول سال و مراقبۀ سلوکِی، بهره‌مند مِی‌باشند.

ملاک حجِّیت و الزام به حقاِیق وحِیانِی و مدرکات درونِی و برونِی

نتِیجۀ مطالب گذشته اِینکه: آنچه که ملاک حجِّیت و قطعِیّت الزام در تکلِیف و ساِیر حقاِیق وحِیانِی است، انطباق و صدق قطعِی آن واقعه است ـچه صورِی و چه معنوِیـ با حقِیقت نفس‌الأمر و ارادۀ پروردگار؛ و در اِین جهت تفاوتِی بِین