خدا است که نظاره‌گر مِیدان نبرد در سرحدّات روم مِی‌باشد و صحنۀ جنگ را با چشم خود تماشا مِی‌کند و حوادث آنجا را براِی ِیاران خودش تشرِیح مِی‌کند.[١] و نِیز بِین داستان رسول خدا صلِّی الله علِیه و آله و سلّم که در مِیان اهل‌بِیت خود، فاطمۀ زهرا و امِیرالمؤمنِین علِیّ بن أبِی‌طالب و امام حسن و امام حسِین علِیهمالسّلام نشسته بودند و جبرائِیل آن حضرت را به سرزمِین کربلا برد ـکه حکاِیت آن قبلاً گذشت[٢]ـ

[١]. الخرائج و الجرائح، ج ١، ص ١٦٦:

«أنّه لَمّا بعَث النّبِیُّ صلِّی الله علِیه و آله و سلّم عَسکَرًا إلِی مُؤتَةَ، وَلِّی علِیهم زِیدَ بن حارثةَ و دفَع الرّاِیةَ إلِیه، و قال: ”إن قُتِلَ زَِیدٌ فَالوالِی علِیکم جعفرُ بنُ أبِی‌طالبٍ، فإن قُتِلَ جعفرٌ فالوالِی علِیکم عبدُ‌اللهِ بنُ رَواحَةَ الأنصارِیُّ.“ و سکَت. فلمّا سارُوا و قد حضَر هذا التّرتِیبَ فِی الوَلاِیةِ من رسولالله صلِّی الله علِیه و آله و سلّم رجلٌ منَ الِیهودِ؛ فقال الِیهودِی: ”إن کان محمّدٌ نبِیًّا کما ِیقول، سَِیُقتَلُ هؤلاء الثّلاثةُ!“ فَقِیلَ له: لمقلتَ هذا؟! قال: ”لأنّ أنبِیاءَ بنِی‌إسرائِیلَ کانوا إذا بعَث نبِیٌّ منهم بَعثًا فِی الجِهادِ فقال: إن قُتِلَ فُلانٌ فَالوالِی علِیکم بعدَه فُلانٌ. فَإن سَمَِّی لِلوَلاِیةِ کذلک اثنَِینِ أو مِائةً أو أقلَّ أو أکثرَ، قُتِلَ جمِیعُ مَن ذکَر فِیهمُ الوَلاِیات.“

قال جابرٌ: فلمّا کان الِیومُ الّذِی وقَعت فِیه حَربُهُم، صلَِّی النّبِیُّ صلِّی الله علِیه و آله و سلّم بِنا الغداةَ، ثمّ صعِد المِنبرَ فقال: ”قد التَقِی إخوانُکم مع المشرکِینَ لِلمُحاربةِ فَأقبَلَ ِیُحَدِّثُنا بِکَرّاتِ بعضِهم علِی بعضٍ.“ إلِی أن قال: ”قُتِلَ زِیدٌ و سقَطتِ الرّاِیةُ.“ ثمّ قال: ”قد أخَذَها جعفرُ بنُ أبِی‌طالبٍ و تَقَدَّمَ لِلحربِ بها.“ ثمّ قال: ”قد قُطِعَت ِیدُهُ و قد أخَذَ الرّاِیةَ بِِیدِهِ الأُخرَِی.“ ثمّ قال: ”و قُطِعَت ِیدُهُ الأُخرَِی و قد احتضَن الرّاِیةَ فِی صَدرِه.“ ثمّ قال: ”قُتِلَ جعفرٌ و سقَطتِ الرّاِیةُ، ثمّ أخَذَها عبدُ‌اللهِ بنُ رواحَةَ و قد قُتِلَ مِنَ المشرکِینَ کذا و قُتِلَ مِنَ المسلمِینَ فلانٌ و فلانٌ.“ إلِی أن ذکَر جمِیعَ من قُتِلَ مِنَ المسلمِینَ بِأسمائِهِم. ثمّ قال: ”قُتِلَ عبدُاللهِ بنُ رواحَةَ و أخَذَ الرّاِیةَ خالِدُ بنُ الوَلِیدِ، و انصرَفَ المسلمون.“

ثمّ نزَل عن المنبرِ و صارَ إلِی دارِ جعفرٍ، فَدَعا عبدَاللهِ بنَ جعفرٍ فَأقعَدَهُ فِی حِجرِهِ و جعَل ِیَمسَحُ عَلِی رأسِهِ؛ فقالت والدَتُهُ أسماءُ بنتُ عُمَِیسٍ: ”ِیا رسولالله، إنّک لَتَمسَحُ عَلِی رأسِهِ کَأنّه ِیتِیم!“ قال: ”قد استُشهِدَ جعفرٌ فِی هذا الِیومِ.“ و دَمَعَت عَِینا رسولالله صلِّی الله علِیه و آله و سلّم و قال: ”قُطِعَت ِیداهُ قَبلَ أن ِیُستَشهَدَ و قد أبدَلَهُ اللهُ مِن ِیدَِیهِ جَناحَِینِ من زُمرّدٍ أخضَرَ؛ فهو الآنَ ِیَطِیرُ بهما فِی الجنّةِ مع الملائکةِ کِیف ِیشاء.“»

[٢]. رجوع شود به ص ١٣٩.