افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ١١٢ - راههاِی دستِیابِی به کشف از واقع

و همه بگوِیند گوهر است، نفعِی به حال تو نخواهد داشت![١]

اولِیاِی الهِی که چشم بصِیرت و ضمِیر آنها نسبت به حقاِیق عالم و حوادث مجهوله باز و روشن شده است، هِیچ‌گاه در دام معتقدات مردم عوام و تخمِین و حدس‌هاِی آنان گرفتار نمِی‌شوند؛ زِیرا با علم و ِیقِین به وقاِیع و حوادث مِی‌نگرند و هِیچ ترفند و شاِیعه و تبلِیغِی نمِی‌تواند آنان را فرِیب دهد و از مسِیر حق و صراط مستقِیم روِی گرداند.[٢]

راه‌هاِی دست‌ِیابِی به کشف از واقع

کشف از واقع در امور حسِّیه، ِیا باِید توسّط خود انسان به‌واسطۀ تجربۀ شخصِی انجام پذِیرد و ِیا به‌واسطۀ نقل متواتر و ِیا محفوف بودن به قرائن قطعِیّه؛ و امّا مستندِ کشف در امور اعتقادِی و مفاهِیم کلِّیه، برهان عقلِی است، و در مسائل دِینِی حجّت شرعِی مِی‌تواند کاشف باشد. البتّه در احکام و تکالِیف فرعِیّه حجّت تنزِیلِی که از او تعبِیر به دلِیل علمِی مِی‌شود منجِّز تکلِیف مِی‌باشد، ولِی در اعتقادات در مبدأ و معاد و قضاِیاِی شرعِیّه در مسائل اسماء و صفات پروردگار و نِیز مسائل مربوط به بعثت پِیامبران و عدل و امامت و امثال اِینها، آن حجّت تنزِیلِی در مسائل احکام کفاِیت نمِی‌کند و باِید مستند براساس علم به صحّت خبر به تواتر ِیا قرائن قطعِیّه باشد؛ چنانچه در اصول به طور مستوفِی مذکور است.

بدِین جهت در مسائل مربوط به شئون امامت و نبوّت چون عصمت انبِیا و معصومِین علِیهمالسّلام و مسائل مربوط به وحِی و علم امام و اطّلاع بر غِیب و امثال اِینها، خبر واحد ـگرچه سند آن صحِیح و مورد وثوق باشدـ اعتبارِی نخواهد داشت؛[٣] زِیرا امور اعتقادِی و اهمِّیت مرتبه و درجۀ آن، اقتضاِی وثاقت و اعتماد را در درجۀ

[١]. تحف العقول، ص ٣٨٣.

[٢]. در کتاب اسرار ملکوت، ج ٢، راجع به اِین مطلب به طور نسبتاً مبسوط بحث شده است.

[٣]. جهت اطّلاع بِیشتر رجوع شود به کفاِیة الأصول، ص ٣٣١، عناِیة الأصول، ج ٣، ص ٣٧٨؛ منتهَِی الدراِیة، ج ٥، ص ٩٧.