به شرطى كه مورد وثوق آنان باشد و احتياط در تعدد متخصص و عدالت آن دو است. و اگر وضع او روشن نشد، از مدعى قسامه مى‌خواهند، چون مورد از موارد لوث است. و اگر او حاضر نشد از منكر مطالبه مى‌كنند و طبق قسامه حكم مى‌شود.

مسأله ٦- اگر مجنى عليه ادعا كند كه در اثر جنايت جانى يكى از گوش‌هاى من سنگين شده براى تشخيص اينكه راست مى‌گويد يا نه، شنوايى آن گوش وى با شنوايى گوش ديگرش مقايسه مى‌شود و بر حسب مقدار تفاوت جانى را ملزم به دادن ديه مى‌كنند. و طريق مقايسه اين است كه آن گوش كه وى ادعاى سنگينى آن را مى‌كند محكم مى‌بندند و گوش سالمش را باز مى‌گذارند، آنگاه روبه روى او زنگى را به صدا در مى‌آورند و به او مى‌گويند گوش بده، آنگاه صداى زنگ را با عقب رفتن كم مى‌كنند تا به جايى كه بگويد ديگر نمى‌شنوم آنگاه آن محل را نشانه گذارى مى‌كنند و سپس از پشت سرش زنگ را به صدا در مى‌آورند و به عقب مى‌روند آنقدر كه بگويد ديگر نمى‌شنوم، آن نقطه را نيز علامت مى‌گذارند، اگر اين دو مسافت برابر باشند او راست مى‌گويد و گرنه دروغگوست. و نزديك‌تر به احتياط و بهتر آن است كه همين آزمايش را در سمت راست و چپ او نيز انجام دهند، آنگاه گوش سالمش را محكم بسته و گوش سنگينش را باز مى‌گذارند و زنگ را از سمت جلو به صدا در آورده به عقب مى‌برند تا جايى كه صداى زنگ بگوشش نرسد آنگاه از پشت سر و از راست و چپش آزمايش مى‌كنند و مسافتهاى آزمايش اول را با آزمايش‌هاى دوم مقايسه نموده، به حساب تفاوت آن از جانى ارش گرفته به مجنى عليه مى‌دهند، و به ناچار بايد اين آزمايش را در زمانى انجام دهند كه هوا جريان نداشته باشد و در وقت وزش باد انجام ندهند و از نظر مكان هم در جايى آزمايش صورت گيرد كه از نظر شلوغى و پيچيدن صدا معتدل باشد.

مورد سوم- بينايى چشم است. اگر در جنايتى، ديد هر دو چشم از بين برود جانى بايد ديه‌ى كامل بدهد، و اگر بينايى يكى از آن دو از بين برود، نصف آن را پرداخت كند.

مسأله ١- در چشم‌ها، تفاوتى بين افراد مختلفش نيست، خواه تيزبين باشد يا تار و ضعيف و حتى چشم چپ و چشم شب كور چشمى كه لكه سفيد در حدقه آن است، البته به شرطى كه ديد آن را از بين نبرده باشد. و چشم ضعيف و اشك‌ريز همين كه داراى بينايى باشد، حكم چشم سالم را دارد.

مسأله ٢- اگر حدقه چشم كسى را از كاسه درآورد بيش از يك ديه بدهكار نمى‌شود و ديد چشم ديه جداگانه ندارد، بلكه تابع حدقه چشم است. اما اگر بينايى چشم كسى را به خاطر جنايتى ديگر از بين ببرد مثلًا ضربتى بر فرق او بزند كه هم سرش بشكند و هم چشمش كور شود بايد يك ديه براى يك جنايت بر سر او پرداخت كند و يك ديه ديگر