دست دادن هبه نباشد، بايد همان را به او بدهد و اگر عوض را معين نكرد، در صورتى كه بر مقدار پاداش توافق كنند كه مشكلى نيست و اگر توافق نكردند بنا بر احتياط بايد متهب پاداشى برابر با همان به واهب بپردازد. اگر هبه مثلى است بايد مثل آن را اگر قيمى است قيمت آن را به واهب بدهد، و احتياط آن است كه عوض را بيشتر بدهد. به خصوص در جايى كه واهب فقيرتر و پايين دست متهب باشد.

مسأله ١٥- ظاهراً در هبه معوض شرط نيست كه متهب تمام عوض را به خاطر هبه به واهب بدهد به اين كه به واهب بگويد من اين را به تو بخشيدم به شرطى كه تو فلان چيز را به من ببخشى جايز است. آن را به عنوان صلح از چيزى به واهب بدهد، يعنى واهب بگويد: من اين را به تو بخشيدم به آن شرط كه تو با من سر مال و يا حتى صلح نمايى، كه اگر صلح كرد، قبول محقق شده و عوض را نيز پرداخت نموده است و از اين دو واهب نمى‌تواند به هبه رجوع نمايد. همچنين عوض مى‌تواند ايراد حقى و يا انجام عملى باشد مانند دوجين لباس، و يا ريخته‌گرى انگشتر و مانند آن. بنابراين اگر متهب در عوض هبه ذمه او را از حقى كه بر گردنش دارد بر مى‌نمايد و يا عملى را كه شرط كرده انجام دهد، عوض را داده است.

مسأله ١٦- در مواردى كه هبه لازم نشده و واهب به هبه رجوع مى‌كند، و هبه نيز مانند حيوان و درخت نماء و نتيجه منفصل داشته باشد، نمائى كه بعد از عقد و قبض و قبل از رجوع حاصل شده باشد متعلّق به متهب است و به واهب نمى‌رسد. امّا نماء متصل مانند چاقى حيوان مال واهب است. احتمال دارد كه همين نماء متصل مانع رجوع واهب شود براى اينكه مى‌توان گفت اين عين، همان عينى نيست كه او هبه كرده بود و اين احتمال خالى از قوت نيست. بلكه ظاهراً نماء منفصل مانند ميوه و حمل حيوان نيز از همين دست مى‌باشند و با وجود آن واهب نتواند به هبه رجوع نمايد. بله شير در پستان و اجاره خانه و حمام مخصوصاً اجرت شخصى كه غاصب آن خانه بايد پرداخت نمايد داخل در اين نيست. و مانع رجوع واهب نمى‌شود ولى اگر رجوع كرد اجرت‌المثل مال مِتهب است.

مسأله ١٧- اگر واهب بعد از قبض عين موهوبه فوت نمايد هبه لازم مى‌شود حتى اگر متهب اجنبى باشد و يا هبه معوض نباشد. در اين صورت ورثه واهب نمى‌توانند به هبه رجوع نمايند. و همين طور اگر متهب فوت نمايد واهب نمى‌تواند به ورثه او رجوع نمايد.

مسأله ١٨- اگر واهب عين موهوبه را بفروشد اگر هبه لازم بوده كه بيع فضولى است مانند جايى كه هبه به ارحام صورت گرفته باشد، و يا آن‌كه هبه معوض بوده است و يا او قصد قربت داشته است. و عين آن تغيير يافته است به صورتى كه عرفاً گفته شود اين، آن‌