بوده‌اند، صحيح نيست. امّا براى كودكى كه در هنگام وصيت در شكم مادر است صحيح است البته به آن شرط كه به زنده متولد شدن در وجود آن يقين داشته باشند حتى اگر روح در آن دميده نشده باشد، پس اگر مرده به دنيا بيايد، وصيت باطل مى‌گردد، و مال مورد وصيت به ورثه موصى مى‌رسد.

مسأله ١٦- وصيت چيزى كه كافر مالك نمى‌شود مانند قرآن براى او و همچنين براى مرتد ملّى صحيح نيست و غير از آن صحيح است. امّا اين كه وصيت براى كافر حربى و مرتد فطرى صحيح نباشد، محل تأمل است.

مسأله ١٧- آنچه كه در موصى به شرط است عبارتست از: اينكه يا مال باشد، و يا اينكه حق قابل انتقال به غير مانند حق تحجير و اختصاص، در وصيت به مال بين اينكه عين باشد و يا دين و يا منفعت، تفاوتى وجود ندارد. هم چنين فرقى ندارد كه در حال وصيّت موجود بوده يا نه و يا بعد از مدّتى پديد آيد. بنابراين وصيت كردن براى حملى كه در شكم حيوان است و يا ميوه‌اى كه به زودى بر درخت و نخل پديد مى‌آيد صحيح است.

مسأله ١٨- مالى كه مورد وصيت واقع مى‌شود بايد داراى منفعت حلال باشد، و شرع آن را مال محسوب نمايد. پس وصيت كردن به شراب، خوك، آلات لهو و لعب، قمار و حشرات، سگ وحشى و مانند صحيح نيست. البته، آب انگورى كه براى تهيه سركه گرفته شد، اشكالى ندارد. و نيز اگر موصى به منفعت باشد بايد حلال باشد پس وصيت به كنيز آوازه‌خوان و منفعت آلات سهو و لعب و ميمون و ... صحيح نيست.

مسأله ١٩- وصيت به مال غير صحيح نيست اگر براى خود وصيت نمايد صحيح نيست.

امّا اين كه از طرف مالك اجازه داشته باشد از طرف او براى او وصيت نمايد و بگويد در بعد از آن كه فلان شخص از دنيا رفت، خانه‌اش را به فلانى بدهيد و بعيد نيست كه صحيح باشد، امّا نافذ بودن موقوف به اجازه مالك است.

مسأله ٢٠- در وصيت عهدى شرط است كه، عملى كه به آن وصيت مى‌شود، جايز باشد. و منفعت و غرض عقلايى نيز داشته باشد. پس وصيت به اين كه بعد از مرگ من فلان مبلغ از مال مرا براى فلان ستمكار و يا هر ستمكار و .... خرج نمائيد، وصيتى باطل است. هم چنين اگر وصيت نمايد كه بعد از مرگ من فلان مبلغ را براى فلان كار لغو و بيهوده هزينه نمائيد. همين حكم را دارد.

مسأله ٢١- اگر وصيت به كارى نمايد كه به اجتهاد او و يا به فتوى مقلَّدش جايز است، امّا به اجتهاد وصىّ و يا كسى كه موصى از او تقليد مى‌كند جايز نيست، جايز نيست كه آن را عملى نمايد. اما اگر عكس اين حالت اتفاق افتد؛ حكم آن نيز عكس مى‌شود.

مسأله ٢٢- اگر موصى ولىّ دارد ولى با اين وجود وصيت نمايد كه فلان شخص مرا