مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٦٣٩ - آنچه موجب و سبب قصاص است

كتاب قصاص‌

بخش اول در قصاص نفس است‌

و بحث در آن در آنچه موجب و سبب قصاص است و نيز در شرايط معتبر در آن و آنچه كه قصاص به آن وسيله ثابت مى‌شود و كيفيت استيفاى آن است.

آنچه موجب و سبب قصاص است‌

آنچه موجب و سبب قصاص است بيرون راندن روح محترم (بى‌گناه) از جسم انسان به صورت عمدى است با شرايطى كه مى‌آيد.

مسأله ١- عمد محض با قصد كشتن با وسيله‌اى كه كشنده است حتى در صورتى كه به ندرت موجب مرگ شود، و با قصد عملى كه غالباً فرد به آن وسيله كشته مى‌شود- اگرچه قصد قتل را به وسيله‌ى آن عمل نكرده باشد- تحقق پيدا مى‌كند و به تحقيق شرح انواع آن را در كتاب ديات ذكر كرديم.

مسأله ٢- عمد گاهى به مباشرت است مانند ذبح و خفه كردن با دست و ضربه زدن با شمشير و چاقو و سنگ تيز و جرح در مقتل و مانند آنها از آنچه كه به وسيله عمل مباشرتى فرد به صورت عرفى صادر مى‌شود بنابراين در آن قود (قصاص) است. و گاهى عمد به تسبيب است به گونهاى، و در آن صورتهاى مختلفى است كه ما آنها را در ذيل مسائل آينده مى‌گوييم.

مسأله ٣- اگر فردى را با تير يا گلوله بزند سپس فرد بميرد اين عمل عمد است و قود (قصاص) بر او مى‌باشد ولو اينكه قصد قتل را با آن عمل نكرده باشد و همچنين است اگر طنابى را به گردن فرد بپيچد و آن را باز نكند تا فرد بميرد يا فرد را در آب و مانند آن فرو ببرد و از خروج او ممانعت كند تا وى بميرد يا سر او را در ظرف نوره قرار دهد تا بميرد و غير اين از اسبابى كه جانى در ايجاد سبب تلف كننده‌ى تنها است، بنابراين اينها از عمد هستند.