هفتم- اگر براى وارثى دو سبب از اسباب ارث يا سببى براى ارث بيشتر موجود باشد همه آن ارث‌هاى مكرر و يا بيشتر را مى‌برد مگر آنكه يك سبب مانع سبب ديگر شود، مثل اينكه يك سبب از سبب ديگر نزديك‌تر به ميت باشد كه در اين صورت ارث از ناحيه مانع را مى‌برد نه ارث از ناحيه ممنوع را، مثلًا اگر زنى شوهرش از دنيا برود و به عقد برادر او در آيد و از او صاحب فرزندى بشود آن فرزند براى فرزند قبلى زن كه از شوهر اول داشت هم برادر مادرى است و هم پسر عموى او كه اگر يكى از آن دو از دنيا برود ديگرى از جهت برادرى ارث مى‌برد نه از جهت پسر عمويى. و در اين مسأله تفاوتى بين اينكه موجب ارث بردن سببى باشد يا نسبى وجود ندارد، بنابراين اگر دو موجب سببى و يا يك موجب سببى و نسبى در موردى جمع شوند اگر يكى از آن دو جهت مانع باشد وارث از همان جهت مانع ارث مى‌برد نه از جهت ممنوع مثال ديگر آزاد كننده برده و ضامن جريره او است كه چون ولاء عتق مقدم بى ولاء ضمان جريره و مانع از تأثير آن است وارث به علت ولاء عتق ارث مى‌برد نه به علت ضمان جريره، و اما اگر اين دو علت هيچ يك مانع از تأثير ديگرى نباشد وارث به هر دو جهت ارث مى‌برد مثل اينكه زنى دختر عموى شوهرش باشد هم ارث همسريش را مى‌برد و هم ارث دختر عمويى را، و كيفيت ارث در موارد اجتماع همان كيفيت در حال انفراد است و احتياطى كه در عموهاى مادرى همه جا گوشزد مى‌شد در اينجا نيز جارى است.

مقصد دوم در ميراثى كه به موجب عقد و همسرى ايجاد مى‌شود

مسأله ١- هيچ يك از زن و شوهر تمامى اموال ديگرى را به علت همسرى ارث نمى‌برد مگر در يك صورت، و آن موردى است كه ميت از طبقات ارث هيچ وارثى نداشته باشد مگر شوهر و آخرين طبقه يعنى امام عليه السلام، كه در اين صورت شوهر او همه اموال او را به عنوان فرض و رد مى‌برد كه قبلًا در مورد آن بحث شد و گفتيم كه فرض شوهر در يك صورت نصف و در صورتى ديگر يك چهارم است و فرض زوجه در صورت فرزند نداشتن شوهر يك چهارم و در صورت فرزند داشتن يك هشتم است، و بالاترين آن دو نه زيادتر مى‌شود و نه كمتر با هر طبقه از طبقات و هر درجه از درجات ارث كه جمع شوند فريضه خود را مى‌برند مگر در همان يك صورت كه در ابتداى مسأله بيان شد.

مسأله ٢- شرط در توارث به علت همسرى اين است كه عقد همسرى دائمى باشد، پس بين زن و شوهر عقد موقت توارثى نيست، نه شوهر از زن ارث مى‌برد و نه زن از شوهر، و اين در صورتى كه در عقد موقت شرط ارث بردن نباشد مسلم و بدون اشكال است، اما