مسأله ٤٢- اگر چيزى براى فقراى يك قبيله مانند قبيله بنى فلان وقف نمايد و افراد اين قبيله از هم جدا و گسسته باشند متولى نمى‌تواند بر چند نفر از آنهايى كه در دسترس و حاضرند تقسيم نمايد بلكه بر او واجب است كه سهم غائبين آن‌ها را با جستجو به آنها رساند اگر به دست آوردن آمارها كارى مشكل باشد، واجب است كه بنابر احتياط آمارگيرى نمايد البته نه به آن مقدار كه به سختى بيافتد. بلكه اگر تعداد آن‌ها محصور نباشد، مانند قبيله بنى‌هاشم آن وقت بر او جايز است كه مال موقوفه را به همان ساداتى كه در دسترس او هستند بدهد. همچنين اگر وقف در جهت بوده نه به عنوان بر او جايز است آن را صرف مصارفى كه در دسترس است نمايد و واجب نيست كه براى يافتن مصرفى ديگر تحقيق و تفحص نمايد.

مسأله ٤٣- اگر چيزى بر مسلمانان وقف نمايد اين وقف شامل هر كسى كه شهادتين را گفته است نيز مى‌شود. البته به آن شرط كه واقف غير مذهب خود را نيز مسلمان بداند، و اگر شخص امامى مذهب چيزى را بر مؤمنان وقف نمايد تنها شامل شيعه دوازده امامى مى‌شود و همچنين اگر بر شيعه وقف كرده باشد.

مسأله ٤٤- اگر چيزى را فى سبيل ا ... وقف نمايد، مصرف آن در هر جايى كه ثواب دارد جايز است، هم چنين اگر آن را براى كارهاى خير وقف كرده باشد.

مسأله ٤٥- اگر چيزى براى ارحام و خويشان خود وقف نمايد ملاك تشخيص ارحام و خويشان هدف است. امّا اگر به ترتيب الاقرب فالاقرب وقف نمايد آن‌وقت وقف ترتيبى است و ترتيب آن هم طبقات ارث است.

مسأله ٤٦- اگر چيزى را بر اولادش وقف نمايد، وقف شامل اولاد او، چه دختر و پسر و خنثى مى‌شود و تقسيم عوايد موقوفه بين آنها به صورت مساوى صورت مى‌گيرد، اگر بر نوه‌ها نيز وقف كرده باشد فرقى بين دختر و پسر نيست چه دختر باشند و چه پسر بين آنها به صورت مساوى تقسيم مى‌شود.

مسأله ٤٧- اگر شخص بگويد كه اين خانه را براى اولاد و ذريه خودم وقف كردم، اين وقف هم شامل دختران مى‌شود و هم شامل پسران چه با واسطه باشند و چه بى واسطه، در نوه‌ها نيز هم دختران و هم پسران و طبقات بعد با طبقات قبل شريك هستند و بين آنها به صورت مساوى تقسيم مى‌شود. هم چنين اگر گفته باشد كه اين را وقف اولاد اولاد اولادم كردم نيز همين طور، چون ظاهر عبارت تعميم بر همه طبقات دارد. بله اگر اين عبارت كه گفته بود اين را براى اولادم و آنگاه براى فقرا وقف كردم و يا برادرم و اولادم و سپس فقراء بعيد نيست كه اين وقف به بطن اوّل در اوّل و بطن دوم در مصداق دوم اختصاص داشته باشد.