جلوگيرى نمايد و اگر هم نداند كسى هم نمى‌تواند او را مجبور كند و اين نظر، به نظر اقوى است، هر چند كه به احتياط نزديك‌تر است كه تنها در صورت تعيّن پيدا كردن و يا اقامه بيّنه آن را به او بدهد.

مسأله ٣٩- اگر كفشى در مسجد با كفش ديگرى عوض شود و يا اينكه در حمام لباسش با لباس ديگرى عوض گردد اگر بداند كه كفش و لباس مال، همان كسى است كه كفش يا لباس را برده جايز است در آن كفش و لباس تصرّف نمايد. و حتى جايز است كه آن را به عنوان تقاصّ مال خود تملّك نمايد، البته تقاصّ در فرضى است كه بداند آن كس مال را به صورت عمدى برده است؛ ولى در غير اين صورت تقاصّ مال، محل اشكال است هر چند كه اين كار خالى از قرب نيست لكن بعد از جستجو و پيدا نكردن مالك مى‌تواند آن را تقاص نمايد: و جستجوى مالك هم واجب است. بله اگر كفش و لباس به جاى مانده از مال خود او بهتر باشد بايست آن را با مال خود قيمت نمايد هر مقدارى كه مال از مال او گرانتر بود بعد از مأيوس شدن از يافتن صاحب آن، به قيمت مالك صدقه مى‌دهد. و در صورتى كه نداند آن چه كه به جاى مانده از آنِ همان كسى است كه مال او را برده است و يا مال ديگرى است با آن معامله مجهول المالك مى‌كند؛ يعنى از مالك آن جستجوى كند و اگر او را نيافت به نيّت او صدقه مى‌دهد. و نزديك‌تر به احتياط آن است كه، در آنجا هم كه مى‌داند مالِ موجود از همان كسى است كه مال او را برده است نداند آيا عمداً برده است يا سهواً، با آن به صورت مجهول المالك عمل مى‌كند.

خاتمه‌

اگر كودكى را پيدا كند كه گمشده، ولى و سرپرست او هم معلوم نيست و كودك هم نمى‌تواند خود را اداره نمايد اصطلاحاً چنين كودكى را لقيط مى‌گويند. مستحب و جايز است كه او را بگيرد و با خود ببرد، و جايى كه كودك در معرض مرگ قرار مى‌گيرد اين كار واجب است، چه اينكه پدر و يا مادرش، او را در راه مسجد و ... قرار داده باشند چون توانايى دادن نفقه به او را ندارند و يا ترس از تهمت و .......... در كارشان بوده است. و چه اين گونه نباشد بلكه طفل مميّز باشد حكم استحباب و وجوب كه گذشت در مورد او هم جارى است. البته به آن شرط كه گم شدن كودك اثبات گردد و اثبات شود كه بدون سرپرست است. بعد از آنكه ملتقط لقيط را با خود برد، واجب است كه او را سرپرستى و حضانت نمايد و از هر گونه خطر و آفتى حفظ نمايد. و به تربيت او اقدام كند. حال به مباشرت خودش و يا به مباشرت ديگرى، اگر بر سر حضانت و سرپرستى او اختلاف‌