مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٢٧٣ - صدقه
صدقه
نصوص زيادى در باب استحباب و تشويق مردم به صدقه دادن وارد شده است مخصوصاً در زمانهايى همانند جمعه، عرفه و ماه رمضان و نيز همچنين بر ارحام، همسايگان، در خبر آمده است در هيچ صدقهاى قبول نيست از كسى كه رحمى از ارحام او محتاج باشد و از رسول خدا (ص) منقول است كه فرمود «خدا به وسيله صدقه يقيناً درد و بلا را دفع مىكند و از سوختن و غرق شدن و زير آوار ماندن و ديوانه شدن جلوگيرى مىنمايد و تا هفتاد نوع از بلايا را بر شمرد. همچنين در حديث آورده است كه اگر روز خود را با صدقه آغاز نمائيد، نحوست آن روز را دفع كردهايد، و اگر شب را با صدقه آغاز كنيد نحوست شب را دفع كردهايد و نيز آمده است كه صدقه شبانه غضب پروردگار را خاموش و گناه عظيم را محو و حساب را آسان مىسازد و صدقه روز مال را ثمر بخش و عمر را طولانى مىكند و هيچ عملى بر شيطان سنگينتر از دادن صدقه به مؤمن نيست و همچنين آمده است كه صدقه در دست پروردگار متعال واقع مىشود قبل از آنكه در دست بنده واقع شود. و از امام على بن الحسين عليه السلام روايت است كه هر گاه صدقه مىدادند، دست خود را مىبوسيدند، از وى پرسيدند كه چرا دست خود را مىبوسى؟ فرمودند: زيرا صدقه قبل از اينكه به دست سائل برسد، در دست خدا واقع مىشود. همانند اين مطلب نيز از غير آن حضرت نيز نقل شده است. از رسول خدا صلىاى عليه و آله و سلم منقول است كه هر احسانى صدقه است چه به فقير باشد و چه به غير فقير، پس صدقه بدهد، حتى اگر به نيمه خرمايى باشد زيرا خداوند عزّ وجل همان اندك را ترتيب مىكند و رشد مىدهد، آن چنان كه دامدار شما گوساله و كره اسب خود را تربيت مىكند. و اين رشد و روش تا روز قيامت ادامه دارد، و تا در آن روز آن را به تمام و كمال به صاحبش برگرداند در حالى كه از كوهى بسيار بزرگ هم بزرگتر شده و روايات ديگرى هم در اين خصوص ذكر شده است.
مسأله ١- در صدقه قصد قربت معتبر است، و در آن عقد كه مشتمل به ايجاب و قبول باشد معتبر نيست. بلكه معاطات در آن كافى است. پس به هر لفظ و هر كارى كه مال را تحت تسلّط و اختيار گيرنده قرار دهد، واقع مىشود، البته دهنده بايد قصد تمليك مجانى را با نيت قربت داشته باشد و تنها چيزى كه در آن معتبر است قبض و اقباض است.
مسأله ٢- بعد از آنكه قبض در صدقه صورت گرفت رجوع به آن جايز نيست و بنابر