مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٧٨ - نقد و نسيه
صاف تحويل دهد، اگر در زمين چيزى باشد كه بيرون بردن آن ممكن نيست مگر آنكه مقدار از آن تغيير نمايد واجب است آن را بيرون ببرد و آنچه كه بخاطر اين تغيير يافته است را اصلاح نمايد، اما اگر در زمين محصول و زراعتى وجود داشته باشد كه وقت درو كردن آن نرسيده است اين كه آيا فروشنده مىتواند آن را بىاجازهى خريدار در زمين باقى بگذارد يا نه اشكال وجود دارد، احتياط اين است كه مشترى و بايع در اين مورد با هم مصالحه نمايند.
مسأله ٥- اگر چيزى را كه نه وزن مىشود و نه كيل مىگردد را بخرد، مىتواند قبل از قبض بفروشد، همچنين جايز است آنچه كه كيل مىشود و يا وزن مىگردد را قبل از قبض و تحويل گرفتن از فروشنده به شكل بيع توليت بفروشد؛ اما اگر بخواهد آن را با سود بفروشد مشكل است و اقوى جايز است اما احتياط ترك نشود. البته اين در زمانى است كه بخواهد آن را به غير از فروشنده بفروشد وگرنه چه با سود بفروشد و چه بدون سود، اشكال ندارد؛ آن چنان كه اشكالى در فروختن آن بدون وزن كردن و كيل كردن وجود ندارد. واگر غير از خريدن مانند به ارث رسيدن يا صداق يا بذل و مانند آن مالك شد هر چند كه كراهت و حرمت آن مخصوص بيع است در غير از بيع مشكلى ندارد. بنابراين مىتواند قبل از تحويل گرفتن چيزى از آن، آن را بدون وزن و كيل كردن، صداق، اجير و ... قرار دهد.
نقد و نسيه
مسأله ١- اگر كسى چيزى را بفروشد و تأخير در پرداخت ثمن معامله در هنگام عقد شرط نگردد، آن بيع نقد و حالّ است و مشترى بايد آن را پرداخت نمايد و بايع نيز مىتواند بعد از تسليم جنس هر زمان كه خواست ثمن معامله را از مشترى درخواست نمايد و هر زمان كه مشترى خواست آن را پرداخت نمايد نمىتواند از گرفتن ثمن معامله امتناع نمايد، اگر شرط نمود كه پرداخت بهاى معامله با مهلت انجام گيرد، آن معامله نسيه است بر مشترى نيز واجب نيست قبل از اينكه مدت پايان يابد بهاى معامله را پرداخت كند. همچنين بر بايع نيز واجب نيست قبل از پايان مهلت آن را قبول نمايد، لازم است كه در نسيه، مدّت معلوم باشد به طورى كه احتمال زياد و نقصان در آن پيش نيايد. بنابراين، اگر در معامله شرط مدت گردد ولى آن را تعيين ننمايد و يا طورى معلوم كنند كه مدت سر رسيد آن معلوم نباشد، آن معامله باطل است، اقوى اين است كه معين بودن مدت در واقع بدون اين كه دو طرف عقد از آن آگاه باشند كافى نيست.