مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٣١٢ - كتاب غصب
به ديوار كسى بدون اذن صاحب آن تكيه دهد، آنگاه ديوار فرو بريزد و خسارتى وارد آورد، باربر ضامن است. همچنين اگر خود چوب بيافتد و خسارتى وارد آورد در اينصورت هم بار بر به ضامن است؛ چه بلافاصله بيافتد و چه بعد از مدّتى.
مسأله ٦٤- اگر كسى درب قفس مرغى را باز نمايد و حيوان هم بعد از بيرون آمدن چيزى را از ديگرى مانند شيشه بكشند، بنابر احتياط ضامن است. هم چنين اگر قفس تنگ باشد و به خاطر آن مرغ پر و بال بزند و شيشه را بشكند در اين صورت هم، ضامن است.
مسأله ٦٥- اگر حيوان كسى، در زراعت ديگرى چرا كند و يا آن را فاسد نمايد در صورتى كه صاحب آن حيوان سوار آن باشد و يا با آن است، ضامن هر چيزى است كه حيوان خسارت زده، ولى اگر مثلًا حيوان فرار كرده است و به زرع كسى خسارت زده در صورتى كه شب باشد ضامن است و اگر روز باشد ضامن نيست. بلكه اگر با اختيار او از محل خارج شده باشد و او اطلاع نداشته باشد ضمانش محل اشكال است ولى بنابر احتياط ضامن است.
مسأله ٦٦- اگر گوسفند و يا ساير چرندگان به چوپان داده شده باشند و يا شتر و گاوى ...
را كسى عاريه گرفته باشد، اگر در اين حالت به محصول و زرع كسى خسارتى وارد نمايند، چوپان و مستعير ضامن هستند.
مسأله ٦٧- اگر در تلف شدن مالى دو چيز سبب باشد، هر يك از آنها به فعل شخصى انجام شده باشد. پس اگر هيچ يك از آنها در تأثير مقدّم نباشد، هر دو به صورت مشترك ضامن هستند، والّا سبب مقدّم در تأثير ضامن است. پس اگر شخصى چاهى را در راهى حفر نمايد و شخصى ديگر سنگى را لبه آن چاه گذاشته باشد، و انسان و حيوانى پايش به آن سنگ بخورد و به آنجا بيافتد، آنكه سنگ را آنجا نهاده ضامن است. و احتمال هم دارد كه در تمامى صور هر دو ضامن باشند.
مسأله ٦٨- اگر سبب و مباشر هر دو مجتمع باشند، مباشر ضامن است. پس اگر كسى چاهى را حفر نمايد و ديگرى شخصى را در آن پرتاب كند، تنها او ضامن است، امّا اگر جايى سبب اقوى از مباشر باشد، ضمان سبب مستقر مىشود نه بر مباشر پس اگر كسى شيشهاى جايى بگذارد و ديگرى شيشه را كنار كسى كه خوابيده بگذارد آنگاه شخص خوابيده آن را بشكند، شخص دوم ضامن است نه كسى كه خوابيده است.
مسأله ٦٩- اگر كسى را تهديد كنند و به اين وسيله او را مجبور به تلف كردن مال غير نمايند، مباشر ضامن نيست؛ زيرا در اين جا نيز سبب اقوى از مباشر است. البته اين در صورتى است كه مال با قيد ضمانت در دست او نبوده باشد. مانند اينكه او را تهديد كنند