مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ١٣٩ - كتاب وديعه
را به او باز گرداند بلكه آن مال در دست او امّانتى شرعى و واجب است كه اگر صاحب آن را مىشناسد به او تحويل دهد و اگر صاحب آن را نمىشناسد بايد مطابق آن دستورى كه در كتاب لقطه آمده است آن را براى يك سال اعلام نمايد و اگر بعد از يك سال صاحبش پيدا نشد احتياط را ترك ننمايد و آن را به حساب صاحبش صدقه دهد، و اگر بعد از اينكه صدقه داد صاحب آن پيدا شد او را بين گرفتن غرامت و يا قبول كردن صدقه مخير نمايد پس اگر صدقه را قبول نمود كه اجر آن براى اوست و اگر غرامت را خواست اجر صدقه براى دهندهى غرامت است. هر چند كه بعيد نيست در اين موارد حكم لقطه نيز جارى باشد.
مسأله ١٧- همانگونه كه در وديعه زمان مطالبهى مالك واجب است زمانى كه ترس از بين رفتن آن مىرود كه بسوزد و يا به سرقت برود و يا هر چيز ديگر واجب است آن را به صاحبش برگرداند. حال اگر توانست آن را به مالك و يا وكيل او برساند كه برساند و امّا اگر هيچ يك از آنها در دسترسش نباشند آن را به حاكم شرع برساند و اگر هم دسترسى به حاكم شرع نداشت و يا اينكه آن نيز در نزد حاكم تلف مىشود بايد آن را نزد كسى كه امانتدار است و توانايى حفظ آن را هم دارد بسپارد.
مسأله ١٨- اگر به خاطر بيمارى و يا نشانهاى ديگر مرگ مستودع نزديك باشد بر او واجب است كه امانت را در صورتى كه برايش ميسر است به صاحبش و وكيل او رد نمايد و اگر اين كار ممكن نباشد بايد آن را به حاكم برساند و در صورتى كه حاكم نبود بايد در مورد آن وصيت نمايد و چند نفر را نيز بر اين وصيت خود شاهد قرار دهد. اگر در اين كارها كوتاهى نمايد ضامن است. اين وصيت كردن و شاهد گرفتن بايد به گونهاى باشد كه در حفظ امانت براى صاحب آن مؤثر باشد به همين دليل لازم است كه جنس و وصف امانت را در وصيت ذكر نمايند و معين نمايند كه اين امانت از آن كيست بنابراين صرف اين كه بگويد نزد من امّانتى است كه شخصى آن را به من سپرده است كافى نيست، بله اگر وراث خود مطلع از آن امانت باشند و مورد وثوق اوست اقوى اين است كه احتياجى به اين وصيت نيست.
مسأله ١٩- بر مستودع جايز است كه به مسافرتهاى غيرضرورى برود و وديعه را نزد خانوادهاش بگذارد البته اين در صورتى است كه حفظ امانت مشروط به حضور خودش نباشد و اگر چنين بود يا بايد مسافرت را ترك كند و يا آن را به مالك و يا وكيل او مسترد دارد و در صورتى كه به آنها دسترسى نداشته به حاكم و اگر حاكم هم نبود ظاهراً بايد ترك سفر نمايد و در خانه بماند و همچنين بنا بر احتياط جايز نيست كه مال امانت را با خود به مسافرت ببرد هر چند راهى كه مىپيمايد امن باشد و چه در سفر باشد و چه در