مسأله ١٦- اگر جانى همه پوست و گوشت سر كسى را كنده باشد مجنى عليه مى‌تواند همين معامله را با جانى انجام دهد به شرطى كه مساحت سر هر دو يكسان باشد، و در اينكه از كجا شروع كند اختيار با او است، و اما در صورتى كه سر مجنى عليه كوچك‌تر باشد مى‌تواند او نيز همه پوست و گوشت سر جانى را بكند لكن غرامت مقدارى كه بيشتر كنده را بايد به او بدهد، و اگر سر مجنى عليه بزرگتر باشد به مقدار مساحتى كه جانى از سر او كنده پوست و گوشت سر جانى را مى‌كند ولى همه پوست سر او را نبايد بكند، و اگر جانى سر او را شكسته و به استخوان رسانده باشد، مجنى عليه مى‌تواند ديه موضحه را بگيرد و اگر خواست مى‌تواند قصاص بگيرد، هم در موضحه و هم در بقيه صور.

مسأله ١٧- در قصاص گرفتن از اعضاء غير آنچه كه گذشت هر عضوى كه چپ و راست دارد چون دو چشم و دو گوش و دو تخم و دو سوراخ بينى و امثال آن بايد رعايت مساوات را با عضو مجنى عليه نمود، اگر از او عضو سمت چپ آسيب ديده نمى‌تواند با عضو دست راست جانى قصاص بگيرد، بنابراين اگر جانى چشم راست او را درآورده او نمى‌تواند چشم چپ جانى را در آورد، و همچنين اعضاى ديگر و هر عضوى كه بالا و پايين دارد در قصاص آن نيز رعايت مساوات واجب است نظير پلك بالا و پايين و لب بالا و پايين.

مسأله ١٨- در گوش قصاص است كه گوش سمت راست در قصاص از گوش سمت راست و سمت چپى در قصاص از گوش سمت چپ قصاص مى‌شود، و در قصاص از گوش فرقى بين كوچك و بزرگى گوش نيست، همچنان‌كه فرقى بين گوش سالم و سوراخ شده اگر سوراخش متعارف باشد و نيز گوش انسان بزرگسال و خردسال و گوش شنوا و ناشنوا و لاغر و گوشتى نيست، و اما اينكه آيا گوش سالم در قصاص از قطع گوش شكافته قطع مى‌شود يا نه؟ و نيز آيا گوش سوراخ نشده در قصاص از گوشت سوراخ شده به غير متعارف قطع مى‌شود يا نه؟ بلكه تا حد شكاف و آن سوراخ غيرمتعارف قطع مى‌شود و نسبت به مابقى حكومت و داورى مى‌شود و يا آنكه به كلى قطع شده آنگاه ديه شكاف را به او رد مى‌كنند؟ وجوهى است كه وجه اخير بعيد به نظر نمى‌رسد، اين در قصاص از گوشى بود كه تمامش را قطع كرده باشند، در جايى هم كه جانى قسمتى از گوش كسى را قطع كند آن كس مى‌تواند قصاص كند.

مسأله ١٩- اگر جانى گوش كسى را پاره كند و او گوش خود را بچسباند على الظاهر قصاص ساقط نمى‌شود، و اگر قصاص كند و جانى نيز گوش خود را بچسباند، در روايتى آمده كه بار دوم نيز قطع مى‌شود تا ننگ عمل جانى در وى باقى بماند، بعضى از فقها