مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٦٨٥ - چند فرع
آنكه مجرايش با مجراى روده بزرگش يكى شده و آنكه صحيح و سالم است يكسان است، بله فرج صحيح و سالم جانى به خاطر فرجى كه مبتلاى به لمس و بى حسى است و به دست جانى قطع شده قطع نمىشود، و قصاص در شفرين تنها در جايى است كه جانى زن بوده باشد زيرا اگر جانى بر زن، مردى بوده باشد ديگر قصاص معنى پيدا نمىكند و بر جانى است كه ديه پرداخت كند، و در روايتى كه مورد اعتماد نيست آمده كه اگر آن مرد ديه شفره زن را نپردازد آلت مردانگى او قطع مىشود، و همچنين است اگر جانى بر مرد، زنى بوده باشد و آلت مرد و يا بيضههاى او را قطع سازد جاى قصاص نيست بلكه بر آن زن است كه به آن مرد ديه پرداخت كند.
مسأله ٤١- اگر دختر بكر از دختر بكرى ديگر بكارت را زائل كند. ظاهر اين است كه قصاص مىشود ولى بعضى گفتهاند جانى بايد ديه پرداخت كند و اين قول در مواردى كه رعايت تساوى در جنايت و قصاص ممكن نباشد قولى است موجه، و همچنين قصاص برداشته مىشود و پاى دادن ديه به ميان مىآيد در هر موردى كه تساوى و همانندى ممكن نباشد.
چند فرع
فرع اول- كسى كه يك يا چند انگشت او ناقص است اگر دست سالم و كاملى را قطع كند مجنى عليه مىتواند او را قصاص كند، چيزى كه هست آيا مىتواند علاوه بر قطع دست ناقص جانى ديه آنچه كه خود او نداشته و از وى قطع كرده را بگيرد يا نه؟ بعضى گفتهاند نه و بعضى ديگر گفتهاند در صورتى كه انگشت جانى را جانى ديگر قطع كرده و ديه آن را به وى پرداخته و يا وى مستحق آن هست بايد جانى ديگر قطع كرده و ديه آن را به وى پرداخته و يا وى مستحق آن هست بايد جانى ديه آنچه كه مجنى عليه داشته و او نداشته را پرداخت كند، و اما اگر انگشتان جانى مادرزاد ناقص بوده و يا به آهنى خدايى ناقص شده مجنى عليه مستحق چيزى نيست، و به نظر ما اشبه آن است كه در هر دو صورت ديه آنچه را كه مجنى عليه داشته و او نداشته را پرداخت كند، و اگر به عكس صورت قبلى كسى كه دستش سالم است دست كسى را قطع كند كه يك يا چند انگشت ندارد آيا مجنى عليه مىتواند ديه آنچه كه جانى دارد و او نداشته را به وى بدهد و سپس دستش را قطع كند و يا آنكه اصلًا نمىتواند قصاص كند و تنها مىتواند ديه بگيرد و يا آنچه را كه جانى دارد به قصاص قطع و نسبت به مابقى حكومت مىشود؟ چند وجه است و اين مسأله كه نظيرش در سابق گذشت از مسائل مشكل است.