خودشان و نماز مغرب و عشايشان به سمت مغرب و يا به عكس باشد، و اما كيفيت دفن امواتشان كه به كدام طرف بخوابانند ممكن است گفته شود معيار زمان دفن است اگر در آن زمان زمين در مشرق كره باشد امواتشان را به طرف مشرق دفن مى‌كنند، هر چند كه بعد از چند ساعت قبله يعنى كره زمين در مغرب آنجا واقع شود. اما تكليف روزه در كره ماه و ساير كرات مشكل است و بعيد نيست بگوئيم سالى يك ماه واجب است، و اگر ممكن باشد كه آن ماه را با ماه رمضان زمين تطبيق دهند بنابر احتياط واجب است چنين كنند، و اگر در آن كرات به خاطر حائل شدن زمين و يا كره‌اى ديگر خورشيد بگيرد نماز آيات واجب مى‌شود، و آيا در به خسوف رفتن زمين هم نماز آيات بر اهل كرات ديگر واجب مى‌شود يا نه؟ محل اشكال است، و اما وجوب نماز آيات به خاطر غير خسوف از قبل زلزله و ساير آيات ظاهر اين است كه واجب است، و نمازهاى يوميه در

آن كرات بستگى بداشتن زوال ظهر و غروب خورشيد در آنجا دارد، و روزه آنجا حتى الامكان بايد از طلوع فجر تا غروب خورشيد ادامه يابد.

مسأله ٦- اگر در آن كرات اطفال يك ساله مثلًا به حد بلوغ و حد مردان برسند اگر بلوغشان به احتلام و يا روييدن موى درشت بر عانه آنها باشد اشكالى ندارد در اينكه مكلف به احكام شرع مى‌شوند و همه آثار بلوغ بر آنها مترتب مى‌شود، و اما سقوط اعتبار گذشتن از پانزده سال از روز تولد مشكل است، هر چند كه اگر مى‌دانيم به حد رجال رسيده‌اند بعيد نيست حكم به بلوغ بكنيم، و اگر به عكس فرض بالا مردم آن كرات به حد بلوغ نرسند مگر بعد از گذشتن سى سال از عمر به طورى كه يقين داشته باشيم كه قبل از سى سال طفل غير بالغ‌اند ظاهر اين است كه حكم به دو طرف كمى‌مدت و زيادى آن مانند دو فرض بالا باشند، و همچنين اگر روزگارى بر همين زمين ما بيايد كه به خاطر ضعف تابش خورشيد و حرارت آن و ساير جهات طبيعى رشد بشر كند و يا به جهاتى طبيعى و يا صناعتى و يا غير اينها رشد بشر سريع شود احكام بسيارى پيدا خواهد شد كه امروز محل ابتلاء نيست و اگر زمانى فرا رسد كه كره ماه قبل از كره زمين منهدم شود در اين فرض نيز احكام و مسائل ديگر پيش مى‌آيد و همچنين اگر حركت وضعى زمين دگرگون شود و در نتيجه وضع شب و روز تغيير پيدا كند و يا حركت انتقاليش طور ديگرى شود و در نتيجه فصول چهارگانه وضع ديگرى به خود بگيرد باز مسائل بسيارى از ابواب فقه پيش خواهد آمد، و اگر آنچه كه بعضى‌ها گفته‌اند ممكن است در آينده اجسام مخابره شوند درست باشد باز به خاطر آن حادثه احكام ديگرى حادث خواهد شد.