مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٣٤٩ - لقطه غير حيوانى
تعريف نمايد مگر آنكه از يك درهم كمتر باشد و قبلًا هم گفتيم كه اين گونه چيزها را مىتواند در هر شهرى كه بخواهد تعريف كند.
مسأله ٣١- اگر يابنده، مالك لقطه را بشناسد امّا نه اينكه مىتواند مال را به او برساند و نه به وارثش، در اين كه آيا مىتواند حكم لقطه به آن جارى سازد به اين معنى كه آيا مخيّر بين امور سه گانه است يا نه و يا حكم مجهول المالك را با آن بار نمايد دو وجه وجود دارد و احتياط آن است كه به حاكم رجوع نمايد.
مسأله ٣٢- اگر ملتقط بميرد، اگر مردن او بعد از يك سال تعريف و پيدا نكردن مالك و تملك لقطه باشد، لقطه به ارث مىرسد، ولى اگر بعد از تعريف و قبل از تملك باشد ورثه بين آن سه كار مخيّر هستند ولى اگر قبل از تعريف باشد يا در بين آن باشد حكم مجهول المالك به آن جارى مىگردد.
مسأله ٣٣- اگر مالى را در خانهاى آباد كه شخصى در آن سكونت دارد، پيدا كند چه ساكن، مستأجر باشد يا مالك و يا خانه را به عاريه گرفته باشد و هر چند هم غاصب باشد، واجب است كه به او اطلاع دهد، و اگر ادعا كند كه مال اوست، از اوست و بايست به او بدهد و نيازى هم به شهادت نيست. و اگر بگويد من نمىدانم جريان آن مشكل مىشود، و اگر آن را به كلّى از خود سلب نمايد به اين معنا كه بگويد مال من نيست بنابر احتياط بايست حكم لقطه را به آن جارى ساخت و اين هم به احتياط نزديكتر است كه حكم مجهول المالك را بر آن جارى ساخته و بعد از نااميدى از يافتن مالك، آن را صدقه دهد.
مسأله ٣٤- اگر مالى را داخل شكم حيوانى كه به او منتقل شده است پيدا كند، در صورتى كه آن حيوان غير از ماهى باشد؛ مانند گاو و گوسفند بايست به مالك قبلى آن اطلاع دهد، و اگر بگويد كه از من است و يا بگويد كه نمىدانم بايست مال را به او بدهد.
هر چند كه در فرض دوم اقوى آن است مال خود يابنده باشد. هم چنين اگر او بگويد كه اين مال من نيست و اگر چيزى از قبيل مرواريد و امثال آن در شكم ماهىاى كه خريدارى كرده است، ملك خود اوست و ظاهراً حيوانى كه قبلًا ملك كسى بوده است نيز به حكم ماهى است كه كسى آهويى شكار كرده باشد و در شكم او نيز چيزى پيدا كند؛ و به احتياط نزديكتر آن است كه حكم لقطه و يا مجهول المالك را براى آن جارى سازد.
مسأله ٣٥- اگر در خانهاى كه در آن سكونت دارد. چيزى را پيدا كند و نداند كه از خود اوست و يا نه و اگر آن را در بيرون خانه يعنى جايى كه براى ميهمانان اختصاص داده است پيدا كند، لقطه است و بايست حكم لقطه را به آن جارى ساخت. و اگر هم آن را در صندوق و يا حجرهاى خود پيدا كند و نداند كه آيا مال خود اوست يا ديگرى، مال خود