مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ١٤٧ - كتاب مضاربه
مالك آن است و عامل تنها مىتواند اجرت عمل خود را بگيرد.
مسأله ٨- همانگونه كه مضاربه با مال مفروز و معين صحيح است با مال مشاع نيز مىتوان انجام داد بنابراين اگر پولى معين مابين دو نفر به صورت اشتراك باشد يكى از آن دو مىتواند به عامل بگويد كه با تو مضاربه كردم به سهمى كه از اين پولها دارم وهمچنين زمانى كه همه پولها از آن خودش باشد و به عامل بگويد كه با مضاربه كردن با نيمىاز اين پولها در اين صورت نيز صحيح است.
مسأله ٩- چه به عامل بگويد «كه اين مال را به عنوان قرض از من بگير و نيمى از سود از تو و نيمى ديگر از من» و يا اينكه بگويد «نصف سود از من باشد» فرقى ندارد زيرا ظاهراً اين عبارات با هم تفاوتى ندارد و همه براى نصف سود قرار داده شده است همچنين در اين كه بگويد «اين را بگير و و نصف سودش از تو» و يا «سود نصف آن از تو» تفاوتى وجود ندارد. زيرا عرف از همهى اين عبارات يك مقصود را مىفهمد.
مسأله ١٠- جايز است در يك سرمايه چند عامل شركت نمايند و همچنين جايز است كه عاملين شرط نمايند كه از سود حاصله همه به طور مساوى سهم ببرند و يا به تفاضل و ... حتّى اگر كار هر دو به يك اندازه باشد. اگر مالك به يكى از دو عامل بگويد «من با شما قراض مىكنم به اين شرط كه نصف سود مال شما دو نفر باشد» در اين صورت بايد سود را به تساوى تقسيم نمايند. همچنين جايز است مالك متعدد و عامل واحد باشد سرمايه از دو نفر باشد و هر دو نفر با يك نفر قرارداد مضاربه منعقد نمايند به اين شرط كه نصف سود مال عامل باشد و مابقى سهم آن دو كه به طور مساوى بين خود تقسيم نمايند و يا يكى از دو مالك بر اساس نصف قرارداد ببندد و ديگرى براساس ثلث بدين معنا كه عامل از سود حاصله به يك مالك نصف و به ديگرى دوثلث را بدهد و مابقى را براى خود بردارد به طور مثال اگر سود حاصله از دو سرمايه دوازده است به طور قهرى شش سهم آن سود يك سرمايه است و شش سهم ديگر سود سرمايه ديگر است از يكى از اين دو نصف سود بر مىدارد كه سه سهم است و از ديگرى ثلث بر مىدارد كه دو سهم است. در نتيجه از دوازده سهم پنج سهم مال عامل مىشود و سه سهم ما مالكى مىگردد كه با وى نصف قرار بسته و چهار سهم مال مالك ديگر مىشود. بله اگر به استحقاق عامل نسبت به سهم اين شريك و آن شريك اختلافى وجود نداشته باشد و تفاضل تنها در سهم دو شريك باشد مثلًا قرار گذاشته باشند كه نصف سود مال عامل باشد و نصف ديگر كه سهم سرمايه است بين دو شريك به تفاضل تقسيم شود با اينكه سرمايه هر دو مساوى است و يك سوم را اين مالك بگيرد و دو سوم را مالك ديگر و در همان مثال بالا شش سهم را عامل ببرد و دو سهم را يك مالك و چهار سهم را مالك