مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٦٨٨ - چند فرع
دستى كه دارد قطع مىكند دست چپ او است در صورت جهل جانى ضامن آن دست است بلكه بر او قصاص است، و اگر جانى مىداند كه دست چپ خود را در اختيار وى قرار داده شبههاى نيست در اينكه مجنى عليه گناه كردن ولكن آيا بايد ديه پرداخت كند و يا جانى مىتواند او را قصاص كند مشكل است.
فرع هفتم- اگر جانى يك انگشت از دست راست مردى را به طور مثال بريده و سپس دست راست شخصى ديگر را قطع كرده باشد براى شخص اول قصاص گرفته مىشود و يك انگشت دست راست او را قطع مىكنند و سپس اول قصاص گرفته مىشود و يك انگشت دست راست او را قطع مىكنند و سپس براى شخص دوم با قطع نيمه دست راست او قصاص گرفته مىشود آنگاه شخص دوم كه دستش با پنج انگشت به وسيله جانى قطع شده بود ديه يك انگشت را از جانى دست راست كسى را قطع و سپس يك انگشت از دست راست شخصى ديگر را بريده باشد شخص دوم محلى براى قصاص ندارد چون دست راست جانى به قصاص از شخص اول قطع مىشود و چون ديگر انگشتى برايش نمىماند جانى ديه انگشت شخص دوم را به وى مىپردازد.
فرع هشتم- اگر جانى انگشت كسى را قطع كرده باشد و مجنى عليه قبل از بهبودى، جانى را از قصاص عفو كرده باشد اگر بعد از عفو جراحت او بهبودى يابد نه در جنايت عمدى جانى قصاص هست و نه اگر به خطا يا شبه عمد واقع شده ديهاى طلبكار مىشود، و همچنين است اگر در بيان عفوش نام قصاص را نبرده و گفته باشد: من از جنايت او گذشتم، و اگر جنايت عمدى بوده و او در بيان عفوش گفته باشد: من از گرفتن ديه گذشت كردم چنين عفوى هيچ اثرى ندارد بله اگر گفته باشد: من از قصاص جانى گذشتم، قصاص ساقط مىشود و ديه هم ثابت نمىشود و نمىتواند آن را مطالبه كند، و اگر گفته باشد: من از قطع انگشت جانى و يا من از جنايت جانى گذشتم، و آنگاه جراحت انگشتش به كف دست جانى دارد؟ و آيا مىتواند كف دست او را قطع نموده ديه يك انگشت را كه خودش آن را بخشيده آن را بخشيده بود به وى رد كند؟ يا ناچار بايد ديه كف دستش را از جانى بگيرد؟ اشبه دومىاست علاوه بر اينكه احوط نيز هست، و اگر در بيان عفوش گفته باشد من از قصاص او گذشتم آنگاه همان جراحت انگشت او را از پاى درآورد و هلاك كند ولى دم او حق دارد جانى را به قتل برساند، حال آيا اگر به قتل رسانيد واجب است ديه يك انگشت را كه مورد عفو قرار گرفته بود به ورثه جانى پرداخت كند؟ يا نه؟ محل اشكال است بلكه منع است هر چند كه به احتياط نزديكتر است، و همچنين است اگر گفته باشد من از جنايت جانى گذشتم آنگاه جراحت انگشت او سرايت كند و او را از پاى درآورد، و اگر گفته باشد من از جنايت او و از سرايت