باشد؛ اما احتمال دارد اگر ديگران با آنان همراهى كنند مؤثّر واقع مى‌شود، بر آنان واجب است كه با قيام كننده همكارى كنند، البته، در صورتِ اجتماع ساير شرايط.

مسأله ٦- اگر قطع يا يقين يا اطمينان حاصل كند كه ديگرى براى امر به معروف و نهى از منكر قيام كرده، بر شخص واجب است كه قيام نمايد، ولى اگر بعداً چيزى حاصل شد كه خلاف يقينش باشد اين امر واجب مى‌شود. همچنين، در موردى كه قطع يا يقين حاصل نمايد كسى كه قيام كرده كافى براى اين امر بوده است، اما اگر بعداً خلافش اثبات شود امر به معروف و نهى از منكر بر وى واجب مى‌شود.

مسأله ٧- دادن احتمال يا ظنّ به اينكه ديگرى قيام كرده و يا قيام كننده كافى بوده است يا نه، كفايت نمى‌كند؛ بلكه بر خود او نيز واجب است. ولى اگر دو شاهد عادل بر اين امر شهادت دهند امر به معروف و نهى از منكر شد از او ساقط مى‌شود.

مسأله ٨- اگر موضوع تكليف واجب يا زمينه‌ى منكر از بين برود وجوب امر به معروف و نهى از منكر نيز از بين مى‌رود، حتّى اگر به فعل مكلف باشد؛ مانند زمانى كه آب نهرى كه حفظش براى حيات و يا براى طهارت لازم است، بريزد.

مسأله ٩- اگر برپا داشتن واجبى يا نهى از منكرى (يا از بين بردن منكر) محقّق نمى‌شود، مگر با انجام فعل حرام يا ترك واجب، پس بايد دقت به عمل آيد كه كدام يك اهميت بيشترى دارد.

مسأله ١٠- اگر شخص قادر به انجام هر دو واجب؛ يعنى امر به معروف و نهى از منكر بود بايد تشخيص دهد كدام يك مهم‌تر است و در صورتى كه اهميتشان مساوى بود، بين (انجام) امر و نهى مخيّر است.

مسأله ١١- بيان حكم شرع يا ابراز فساد ترك واجب و يا انجام منكر و كار حرام در سقوط حكم امر به معروف و نهى از منكر كفايت نمى‌كند، مگر اينكه يا معرّف اين عمل را امر به معروف و نهى از منكر بداند و يا چنين مقدار مقصود حاصل شود، ظاهر اين است كه اگر طرف مقابل از اين عمل متوجه امر به معروف و نهى از منكر شود كفايت مى‌كند هر چند عرف از آن معناى امر به معروف و نهى از منكر را نفهمد.

مسأله ١٢- امر و نهى از طرف آمر و ناهى، مولوى است، حتى اگر آمر پايين تر از آن كسى باشد كه امر ونهى مى‌شود. پس، در مقام امر و نهى اينكه بگويد مثلًا خدا تو را به نماز امر كرده و يا از شرابخوارى منع كرده، كفايت نمى‌كند؛ مگر اينكه امر ونهى به آن حاصل شود و در غير اين صورت بايد خود امر و نهى كند؛ مانند اينكه بگويد نماز بخوان يا شراب ننوش و مانند اين. به گونه‌اى كه عرف بگويد امر به معروف و نهى از منكر كرد.

مسأله ١٣- در امر به معروف و نهى از منكر قصد قربت اعتبار ندارد؛ از آن جهت كه امر