مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٣٣٩ - لقطه حيوانى

كتاب لقطه‌

لقطه به معناى أعمّ عبارت است از هر گونه مالى كه گم شده و در حال حاضر مالك بر آن هيچ گونه تسلّطى ندارد، چه آن حيوان باشد و چه غير حيوان.

لقطه حيوانى‌

لقطه حيوان كه آن را در اصطلاح ضالّه يعنى گمشده مى‌گويند.

مسأله ١- در صورتى كه حيوانى در يك روستا يافت شود، نمى‌توان آن را تملّك كرد هر حيوانى كه باشد، پس اگر كسى آن را بگيرد، ضامن آن مى‌گردد، و واجب است بر او تا آن را از تلف شدن حفظ نمايد و هزينه‌هاى آب و علف آن را نيز تحمل نمايد پس اگر براى آن حيوان هزينه كرد و صاحب آن حيوان نيز پيدا شد، نمى‌تواند هزينه‌هاى آن را از صاحب حيوان مطالبه نمايد بله، اگر حيوان مذكور گوسفند باشد، آن را بايد تا سه روز نگهدارى كند در صورتى كه صاحب آن يافت نشد، آن را مى‌فروشد و پول آن را از طرف صاحبش صدقه مى‌دهد. ظاهراً اگر بعد از آن صاحب حيوان پيدا شد و به دادن صدقه رضايت نداد، بايست قيمت گوسفند را به او بدهد، حتى بعيد نيست جايز باشد كه آن را محافظت نمايد تا به حاكم برساند. ولى اگر حيوان مريض باشد و يا در معرض خطرى باشد كه آن را تلف مى‌كند گرفتن آن جايز است و ضمانت ندارد؛ واجب است كه خرجى و هزينه‌هاى آن را بپردازد و هر گاه كه صاحب آن يافت شد مى‌تواند هزينه‌هايى را كه انجام داده از او مطالبه نمايد، البته به آن شرط كه هزينه‌ها را به اين نيت كه از صاحب بگيرد، خرج كرده باشد، اگر حيوان منفعتى دارد، جايز است كه منافع آن را استيفاء نمايد و در مقابل آن هزينه‌اى را كه براى آن كرده ما حساب نمايد و اگر مخارج بيشتر از منافع باشد، مى‌تواند اضافه آن را از مالك بگيرد. و اگر منافع بيشتر باشد، بايد اضافه منافع آن را به مالك پرداخت نمايد.

مسأله ٢- بعد از آنكه حيوان در روستا پيدا شد، و آن را گرفت، واجب است كه به دنبال صاحب آن برود، هم در حالتى كه مى‌توان آن را گرفت و هم در حالتى كه نمى‌توان‌