باعث سرايت شود تأخير بيندازند، و به فرضى هم كه خوف سرايت در بين نباشد به منظور ارفاق به حال جانى به تأخير بيندازند، البته اگر در اين فرض مجنى‌عليه رضايت به تأخير ندهد آن وقت جواز تأخير محل اشكال مى‌شود.

مسأله ١٤- واجب است قصاص با آلتى آهنى و تيز و غيرمسموم صورت بگيرد و جايز نيست آن را با آلتى كند قصاص كنند، و نيز آلت مناسب با قصاص چنين عضوى بوده باشد و نيز جانى را بيشتر از آن مقدار كه او مجنى عليه را شكنجه كرده شكنجه نكنند، اگر او چشم وى را با آلتى در آورده كه بيشتر عذاب ببيند و اگر در آوردن چشم او با دست آسان‌تر باشد و يا جانى با دست در آورده باشد جايز است آن را با دست درآورند، و سزاوارتر براى مجنى عليه اين است كه گرچه حق دارد مثل جنايت جانى را بر او وارد آورد رعايت سهولت را نسبت به او بنمايد، و اگر از حد همانندى تجاوز كند و قصاص كند كه شكنجه و عذاب آن بيشتر از عذاب جنايت جانى باشد والى مسلمين او را تعزير مى‌كند، اما چيزى به عهده او نمى‌آيد و اما اگر تجاوزش به نحوى باشد كه موجب قصاص باشد جانى مى‌تواند آن مقدار زائد را از وى قصاص بگيرد، و اگر تجاوزش به نحوى است كه موجب ارش جنايت است از او ارش مى‌گيرد و اگر به نحوى است كه موجب ديه مى‌شود ديه از او مى‌گيرد.

مسأله ١٥- اگر طول جنايتى كه جانى بر كسى وارد آورده به طور مثال ده سانتيمتر است لكن چون سر مجنى‌عليه بزرگ بوده قسمت اندكى از آن را فراگرفته و چون سر جانى كوچك است اگر بخواهد ده سانتيمتر زخم بر سر او وارد آورند همه سر او را فرا مى‌گيرد چيزى به عهده مجنى‌عليه نيست، پس اگر سر مجنى‌عليه دو وجب و سر جانى يك وجب و جنايت جانى هم يك وجب بوده يك وجب زخم را بر عضو جانى وارد مى‌آورند هر چند كه همه سر او را فرا بگيرد، حال اگر چنانچه در همين فرض بخواهند قصاص به مثل كنند در عضو جانى تجاوز مى‌كند، مثل اينكه در همين فرض كه سر مجنى‌عليه بزرگ و سر جانى كوچك فرض شد جانى دو وجب از سر او را شكافته باشد كه اگر بخواهند از سر جانى دو وجب را شكافته يا به گردن او مى‌رسد و يا به صورتش، نمى‌توانند گردن يا صورت او را شكافته بلكه به مقدار يك وجب از سر او را مى‌شكافند و بقيه را به نسبت مساحت ارش و يا مقدر آن را مى‌گيرند، و همچنين جايز نيست كمبود را از جاى ديگر عضو قصاص بگيرند واگر عكس اين شد يعنى سر مجنى عليه بسيار كوچك بوده و جانى به مقدار يك وجب آن را شكافته كه اين يك وجب همه سر او را گرفته هنگام قصاص جايز نيست همه سر جانى را بشكافند بلكه همان يك وجب از سر او را مى‌شكافند هر چند كه يك وجب تنها نصفى از مساحت سر جانى را فرا مى‌گيرد.