مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٧٢٢ - شانزدهم در ديه دو بيضه است
پاره شود چيزى به جز ديه حشفه بر او نيست، و اگر ملازم نباشد بلكه پارگى مجرى جنايتى اضافى باشد، براى حشفه همان كه گفته شد مىپردازد و براى پارگى ارش است.
مسأله ٤- اگر جانى قسمتى از حشفه كسى را قطع كند و جانى ديگر و يا هم او، آلت را به كلى و از آخر قطع نمايد در قطع حشفه ديه است و در قطع باقى ارش است، و اگر بعضى از حشفه را قطع كند و ديگرى بقيه آن را، هر يك به حساب مساحت ديه مىپردازد.
مسأله ٥- اگر بعضى از حشفه را قطع كند و جانى ديگر آلت را از بيخ قطع كند، در قطع بعضى حشفه حساب به مساحت است و در قطع بقيه آلت چند وجه است: يكى ارش، دوم حساب به نسبت، سوم ارش نسبت به مابقى، چهارم، ديه كامل و وجيهتر از آنها احتمال اول و نزديكتر به احتياط وجه آخر است.
مسأله ٦- در قطع آلت مردى كه دچار عنن است يعنى آلت مرديش بر نمىخيزد ثلث ديه است. و همچنين در قطع آلت فلج و در قطع بعض چنين آلتى حساب به نسبت مساحت است و بعيد نيست كه حساب به نسبت آن قسمت با مجموع آلت باشد نه با خصوص حشفه.
مسأله ٧- اگر نصف آلت مردى را به حسب طول قطع كند و نصف باقيمانده از كار نيفتد و خللى از فلجى و مانند آن حاصل نشود، بايد نصف خونبها را بدهد، و اگر در باقيمانده خللى از قبيل فلج ايجاد كند نصف ديه را به خاطر قطع نصف آلت مىدهد و دو ثلث نصف باقيمانده را به خاطر فلجى، در نتيجه پنج ششم ديه را بايد پرداخت كند.
مسأله ٨- در آلت مردى خنثاى مشكل يا خنثايى كه معلوم شود زن است ارش است.
شانزدهم: در ديه دو بيضه است
مسأله ١- ديه هر دو بيضه خون بهاى كامل است حال آيا در هر يك از آن دو نصف ديه است و يا ديه بيضه سمت چپ دو ثلث آن و در سمت راست يك ثلث آن است؟ دو احتمال است كه وجيهتر احتمال دوم است و به احتياط نزديكتر آن است كه بگوييم اگر كندن آن دو در دو نوبت واقع شده باشد، در قسمت چپ دو ثلث و در سمت راست نصف خونبها است.
مسأله ٢- در ديه كندن اين عضو تفاوتى نيست بين صغير و كبير و پيرمرد و جوان و بين كسى كه آلتش سالم است و كسى كه آلت او ناسالم است و بين آلت فلج و غير فلج و آلت عنين و غير عنين.
مسأله ٣- در آماس بيضهها چهارصد دينار است و اگر باد كردن آنها آنقدر زياد شود كه