مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ١١٦ - كتاب اجاره
به مابقى فسخ مىشود و مال الاجاره نسبت به مقدار آن مدت بر مىگردد.
مسأله ١٨- اگر مستأجر حيوانى را اجاره نمايد و يا بعد از تحويل گرفتن و يا قبل از آن، حيوان فرارى شود اگر مستأجر در حفظ آن كوتاهى نكرده باشد، اجاره باطل مىشود.
مسأله ١٩- اگر مستأجر عين سود اجاره را از موجر تحويل بگيرد اما از آن استفاده نكند و مدت اجاره تمام شود به طور مثال خانهاى را براى سكونت به مدت يك سال اجاره كند و آن را هم تحويل بگيرد اما در آن سكونت ننمايد و مدت اجاره هم تمام شود، اگر استفاده نكردن از مورد اجاره به اختيار خود او بوده است، بايست مال الاجاره را پرداخت نمايد، همين حكم در جايى كه موجر خانه را تحويل دهد و مستأجر از تحويل گرفتن آن امتناع نمايد نيز جارى مىشود در اجاره (اشخاص) نيز همين حكم جارى است، بدين معنا كه اجير خود را در اختيار مستأجر قرار دهد اما مستأجر از او كارى نخواهد به طور مثال خياط را اجير نموده كه تا لباس معينى را در وقت معين برايش بدوزد ولى مستأجر لباس را به او ندهد تا آن وقت معين تمام شود در اين صورت اجرت اجير را بدهكار است حال چه اينكه اجير در فوت اجاره به كارى ديگر براى خودش يا براى غير مشغول شده باشد، و يا در همهى وقت بيكار باشد، و اگر اين خوددارى مستأجر به خاطر عذرى بوده باشد، اجاره باطل است و اجاره دهنده نيز مستحق اجرت نيست البته اين حكم زمانى است كه عذر عمومى باشد، و با وجود آن عين مورد اجاره قابل استفاده نباشد، به طور مثال حيوانى را از صاحب آن اجاره نمايد كه تا شهر معين و شخصى به آن سوار شود و ناگهان برف سنگينى بيايد كه نه آن حيوان نه هر حيوان ديگرى نيز توانايى پيمودن اين راه را نداشته باشد و يا اينكه برف راه را ببندد و يا به هر علتى ديگر راه بسته شود. و يا اينكه خانه را اجاره نمايد و ناگهان بعد از اجاره آن محله جبههى جنگ شود و يا باغ وحش گردد و مانند اين موارد و اگر اينگونه عذرها بعد از مدتى از تحويل مورد اجاره صورت پذيرفت اجاره فقط نسبت به مابقى اجاره باطل است. حال اگر عذر عمومى نباشد و به مستأجر اختصاص داشته باشد. به طور مثال او مريض شود به طورى كه نتواند به حيوان سوار شود در اين صورت آيا اجاره باطل است يا نه؟ دو صورت وجود دارد كه صورت دوم آن خالى از رجحان نيست، البته اين در آن صورت است كه شرط شده باشد كه او خود به آن حيوان سوار شود كه به دليل اين شرط مستأجر ديگر نتواند حيوان را به ديگرى اجاره دهد و از اين راه منفعتى را كه مالك شده استيفا نمايد، وگرنه اجاره قطعاً باطل نيست.
مسأله ٢٠- اگر شخصى عين مورد اجاره را غصب نمايد و از انتفاع مستأجر جلوگيرى نمايد در صورتى كه غصب قبل از تحويل باشد مستأجر هم مىتواند فسخ نمايد و هم