مسأله ١٢- تصويرگرى آنچه داراى روح است حرام است، مانند انسان و حيوان، البته در به شرطى كه صورت آن برجستگى داشته باشد؛ مانند مجسمه‌هايى كه از سنگ و فلزات و چوب و مانند آن مى‌سازند و بنابر اقوى اين كار جايز است كه برجستگى نداشته باشد هر چند بنابر احتياط اين كار هم بايد ترك شود.

تصويرگرى آنچه جاندار نيست؛ مانند درختان و مانند آن به هر نحوى باشد، جايز است و فرقى ميان اينكه تصوير با قلم صورت گرفته باشد و چه با كنده‌كارى و چه با قلم كارى و دوخت و دوز و مانند آن باشد ولى عكاسى با وسايل متداول در اين زمان جايز است و ظاهراً اين كار تصويرگرى نيست؛ همان گونه كه تصوير گرى حرام است كاسبى كردن از آن طريق نيز حرام است، اما خريد و فروش آن و نگهدارى و تماشا كردن آن بنابر اقوى جايز است، بله نگهدارى در خانه كراهت دارد.

مسأله ١٣- انجام غنا، گوش دادن به آن و كاسبى كردن با آن حرام است؛ خوش صوتى غنا نيست، بلكه عبارت است از كيفيت خاصّى از طرب كه متناسب با مجالس لهو و لعب و آلات ملاهى است و فرقى بين به كار بردن در كلام حق مانند قرآن و دعا و مرثيه و غيره و شعر و نثر وجود ندارد، بلكه گناه آن در آنچه با آن اطاعت خدا مى‌شود و برابر است.

بله، عدّه‌اى (از فقها) آوازه خوانى برخى زنان آوازه خوان را در مجالس عروسى زنانه مستثنى كرده‌اند و بعيد نيست كه چنين باشد، ولى احتياط در ترك آن است چه در مجالس قبل از زفاف باشد چه بعد آن و بايد مطلقاً از آن اجتناب كرد.

مسأله ١٤- كمك كردن به ظالمان در ظلم كردن، بلكه در هر عمل حرامى كه آنان مرتكب مى‌شوند بدون اشكال حرام است. از حضرت نبى (ص) وارد شده است كه فرمودند: كسى كه به سوى ستمكارى برود يا اين كه مى‌داند او ظالم است به نيت اين كه او را كمك كرده باشد از اسلام خارج شده است. و همچنين از آن جناب روايت شده است‌ «چون روز قيامت شود منادى ندا مى‌زند كجايند ستمكاران و ياوران ستمكاران حتى كسى كه براى آنان قلمى تراشيده و دواتى ليقه انداخته آن گاه فرمود: همه آنان در تابوتى از آهن جمع مى‌گردند و همه را در جهنم مى‌اندازند اما كمك كردن به آنان در غير كارهاى حرام ظاهراً جايز است البته تا زمانى كه جزو حاميان و منصوبين به آنان قلمداد نگردد و اين كار باعث زياد شدن اعتبار و شوكت و قدرت آنان نگردد.»

مسأله ١٥- نگهدارى كتاب‌هاى اهل گمراهى (تورات و انجيل و ...) نوشتن و خواندن، درس دادن و استنساخ آن اگر به نيّتِ صحيح شرعى نباشد، حرام است؛ اما اگر به منظور درستى باشد مانند آنكه آنها را نقض نمايد و يا ابطال كند و در صورتى كه اهميت اين كار را داشته باشد و خودش با خواندن آن گمراه نشود، اشكال ندارد؛ اما اگر صرفا براى‌