كسى كه مهارش را از جلو بكشد و يا از اين سه نفر دو نفر با حيوان باشند ظاهر اين است كه در جنايتى كه حيوان وارد آورده شريكند در صورتى كه هر دو يا هر سه در راندن حيوان شريك باشند، و اما اگر مقصر يكى از آنان باشد تنها او ضامن است و در اين حكم تفاوتى بين مالك و غيرمالك نيست، لكن بعضى گفته‌اند: اگر مالك با آنها باشد تنها مالك ضامن است نه سواره البته در صورتى صحيح است كه سواره قاصر نباشد.

مسأله ١٨- اگر دو نفر دو تركه‌سوار باشند در ضمانت با هم برابرند مگر آنكه يكى از آن دو به خاطر بيمارى يا خردسالى ناتوان باشد كه در اين صورت ضمانت به عهده آن ديگرى است.

مبحث سوم: در تزاحم موجبات‌

مسأله ١- اگر در جنايتى هم سبب دخالت داشته باشد و هم مباشر در صورتى كه دخالتشان مساوى باشد و يا مباشر اقوى باشد تنها مباشر ضامن است، مثل اينكه شخصى چاهى كنده باشد و شخص ديگر كسى را به طرف چاه هل دهد كه در اين مثال مباشر اقوى است، و نيز مثل اينكه كسى چيزى لغزنده سر راه بگذارد و يا كاردى در زمين نصب كند و ديگرى شخصى را به طرف آن لغزنده و آن كارد هل بدهد و يا كسى آتشى برافروزد و ديگرى شخصى را به طرف آتش هل دهد و يا كسى ديوارى را كج بنا كند و ديگرى آن را به روى شخصى سقوط دهد، و اگر عكس اين باشد يعنى سبب اقوى از مباشر باشد ضمان بر عهده سبب مى‌آيد، مثل اينكه كسى در مسير عابرين چاهى بكند و روى آن را بپوشاند و ديگرى كه از آن چاه بى‌خبر است كسى را به طرف آن شخص هل دهد و آن شخص در چاه سقوط كند كه در چنين موردى سبب اقوى از مباشر است و به همين جهت حفركننده چاه ضامن است.

مسأله ٢- اگر در موردى دو سبب دخيل در حادثه‌اى باشند ظاهر اين است كه ضمان بر آن سببى است كه تأثيرش جلوتر باشد هر چند كه حدوث آن سبب بعد از سبب ديگر باشد، مثلًا كسى در مسير عابرين چاهى حفر كند و شخصى ديگر سنگى در كنار آن بگذارد به طورى كه پاى عابر به آن گير كند و بيفتد و در چاه سقوط كند كه هر چند چاه جلوتر ساخته شده لكن سقوط آن شخص مستند به آن سنگى است كه آن ديگرى در كنار چاه نهاده و در نتيجه هم او ضامن است. و اگر كسى كاردى را در كف چاهى كه ديگرى حفر كرده نصب كند و ثالثى كه در چاه سقوط كرده روى آن كارد بيفتد ضمان بر عهده حفر كننده است، و اگر كسى سنگى را در محل عبور مردم بگذارد و شخصى ديگر