مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٣٧٤ - صاحب اختياران در عقد
اجازه را ندهد؛ ولى عقد با همان حال جارى شود. اين عقد احكام فضولى را دارد و با اجازه بعدى صحيح مىگردد.
مسأله ١٨- در اجازهاى كه باعث صحّتِ عقد فضولى مىگردد هر سخن كه دلالت به رضايت باشد، كافى است. بلكه اگر عملى انجام دهد كه دلالت بر راضى بودنش كند كافى است.
مسأله ١٩- در صحّتِ عقد رضايت باطنى كافى نيست و بايست در زمان عقد، حاضر و راضى باشد و سخن و كارى انجام دهد كه حاكى از رضايت او باشد و اگر اين طور نباشد عقد فضولى است. بله گاهى هم سكوت نشانه رضاست و به همين وجه عمل مىشود و آن رواياتى است كه در مورد دختر بكر آمده است.
مسأله ٢٠- در زمان بسته شدن عقد فضولى، قصد فضولى لازم نيست و حتى توجه كردن به آن نيز لازم نيست و معيار فضولى بودن و يا نبودن آن عقد، اين است كه از طرف مالك صادر نشده باشد و از طرف كسى بوده است كه در اين كار اختيار نداشته است هر چند كه به خلاف آن تصورى شده است پس اگر كسى تصور مىكرده است كه در عقد فلان دختر ولايت دارد و يا خيال كند كه از طرف او وكالت دارد و بعداً متوجه شود كه اين گونه نيست، عقدى كه واقع ساخته، فضولى است و اجازه بعدى آن را نافذ مىكند.
همچنين اگر خيال مىكرده كه از طرف دختر نيز ولايت دارد و نه وكالت و عقد را به صورت فضولى جارى سازد و بعداً متوجّه شود كه اين گونه نبوده است و ولايت و يا وكالت داشته است، ديگر نيازى به اجازه مولّى عليه ندارد مگر زمانى كه مصلحت او را رعايت نكرده باشد.
مسأله ٢١- در صورتى كه دختر و پسرى را به صورت فضولى براى هم عقد كنند و ولىّ آنها را قبل از بلوغ و يا خودشان بعد از بلوغ آن را اجازه نمايند و يا يكى را قبل از بلوغ ديگرى را بعد از بلوغ زوجيّت به آنها ثابت و تمامى احكام آن بر آن دو جارى مىگردد. و اگر ولىّ آن دو آن را اجازه نكنند چه يكى از آنها را چه هر دو را چه قبل از بلوغ باشد و چه بعد از بلوغ، ازدواج از اصل باطل است و هيچ يك از آثار زوجيت نيز بر آنها مترتب نمىگردد. بله اگر يكى از آن به حدّ بلوغ برسد و عقد فضولى ولىّ خود را اجازه نمايد و آنگاه قبل از بلوغ و اجازه ديگرى از دنيا برود، از او سهم همسر را جدا مىكنند تا زمانى كه به بلوغ رسيد و اجازه كرد به او بدهند. در صورتى كه دختر است سهم زوجه و اگر پسر است سهم زوج را از ميراث متوفّى جدا مىكنند و زمانى كه بلوغ رسيد بايد سوگند ياد نمايد كه اين اجازه به طمع ارث بردن نيست. و اگر در سنّ بلوغ آن را اجازه نكرد و يا اجازه كرد لكن سوگند نخورد، سهم الارثى كه از ميراث جدا شده به او داده نمىشود و