مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٤٧ - كتاب مكاسب و متاجر
معامله به اظهار شيئى بر خلاف آنچه مقصود بوده؛ مانند اينكه يا ديگ آشپزى مس يا نقره را به جاى طلا جا نبرند، اين معامله از اصل فاسد است.
مسأله ١٨- گرفتن دستمزد بر انجام واجبات عينى حرام است و بنا بر احوط حتى اگر كفايتى باشد، مانند غسل دادن مرده و كفن و دفن او. بله، اگر در عمل واجب توصّلى مانند دفن و اجرتى كه مىگيرد براى اصل دفن كردن نباشد بلكه عمل را با اختيار مىتواند به چند صورت انجام دهد، اشكالى ندارد. پس حرام دريافت اجرت براى اصل دفن است. اما اگر ولى ميت اجرتى را براى حفر قبر در مكانى خاص و نوع قبر مخصوص اختيار نمايد، ظاهراً گرفتن اجرت اشكالى ندارد. همچنين اجرت گرفتن طبيب براى حاضر شدن نزد مريض براى اينكه مريض را پيش او نبرد اشكال ندارد. هر چند اجرت گرفتن او در برابر اصل معالجه مشكل است هر چند بنا بر اقوى جايز است؛ اما اگر عمل تعبدى يعنى صحيح بودن آن مشروط به قصد قربت باشد؛ مانند غسل دادن اخذ اجرت جايز نيست به هر نحوى.
بله، گرفتن اجرت در انجام برخى از مقدمات غير واجب غسل اشكالى ندارد؛ همچنين، اخذ اجرت در تعليم و آموختن آنچه ياد گرفتن انسان واجب است مانند مسائل حرام و حلال، جايز نيست، اما اجرت گرفتن در درس دادن و ياد دادن قرآن تا چه رسد به ياد دادن خط و خواندن آن اشكال ندارد، مراد و منظور از واجبات ذكر شده آنهايى است كه بر خود واجب است، اما واجبى كه بر ديگرى واجب شده اجرت گرفتن برابرش اشكال ندارد. بنابراين اجرت دادن (اجير گرفتن) در برابر انجام عبادات واجبِ متوفّى مانند نماز، روزه و حج او اشكالى ندارد.
مسأله ١٩- صرّافى كردن و خريد و فروش كفن و طعام مكروه است؛ همچنين، خريد و فروش برده كه بدترين مردم آن كسى است كه مردم را بفروشد؛ همچنين، قصّابى گاو و گوسفند و نحر شتر، بافندگى و حجامت همچنين جهاندن گوسفند نر به ماده جهت ازدياد نسل آن و اجاره دادن آن حتى اگر يك يا دو بار معين باشد مكروه است. بله، اگر نر را به عنوان هديه بدهد و در مقابل آن عطيه دريافت كند، اشكال ندارد.
مسأله ٢٠- كسب روزى از راههاى پر زحمت و با رنج نزد خداى متعال محبوب است و از طرف رسول اكرم (ص) و امامان معصوم علهيم السلام تشويق و ترغيب گرديده به ويژه تجارت، زراعت و گاو دارى و گوسفند دارى. بله، در مورد زياد كردن شتر نهى شده است.
مسأله ٢١- بر هر كس كه به تجارت و انواع مكاسب مشغول است يادگيرى احكام و مسائل متعلّق به حرفه و شناختن صحيح و فاسد كار خود واجب است تا گرفتار ربا