مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٧١٣ - چهارم در ديه گوش است
ديواره بين دو سوراخ آن است؟ و يا مجمع نرمه آن است؟ احتمالاتى است و امكان دارد كه برگشت اين احتمالها به يك چيز باشد و آن همان نوك بينى مجمع نرمه و محل ديواره بين دو سوراخ بينى است. وقتى ديواره كه از جلو از بالا به پايين ديده مىشود قطع مىشود نوك بينى و نيز مجمع نرمه قطع شده است، هر چند اين جمع كه بين سه احتمال كرديم خالى از تأمل نيست.
مسأله ٥- در بريدن يكى از دو سوراخ بينى ثلث ديه و به قول بعضى نصف ديه است ولى قول اول ارجح است، و اگر چيز برندهاى نظير تير و نيزه را داخل بينى كسى كند و دو سوراخ بينى و ديواره بين آن دو را پاره كند بر وجهى كه آن را فاسد نكند ثلث ديه را و هم چنين اگر آن را سوراخ كند و سوراخ اصلاح شود پنج يك ديه را بنابر احتياط بايد بدهد.
چهارم: در ديه گوش است
مسأله ١- در جنايتى كه هر دو گوش را از بيخ ببرد ديه كامل يعنى خونبها واجب مىشود، و در بريدن هر يك از آنها نصف ديه است و در بعضى از يك گوش به حساب ديهاش حساب مىشود اگر نصف آن را بريده نصف ديه اش را مىدهد و اگر ثلث را بريده ثلث مىدهد به همين ترتيب.
مسأله ٢- اگر نرمه گوش كسى را قطع كند ثلث ديه گوش واجب مىشود و اگر نصف آن را بريده باشد نصف ثلث و به همين ترتيب و اگر آن را سوراخ و يا پاره كند بايد بنابر احوط بلكه اظهر ثلث ديه نرمه را پرداخت كند.
مسأله ٣- اگر ضربهاى بر گوش كسى وارد آورد پس گوش او را خشك كند يعنى جريان خون در آن قطع مىشود، دو ثلث ديه گوش واجب مىشود. و اگر بعد از فلج آن را قطع كند يك ثلث آن و اين دو حكم بر اساس احتياط است بلكه خالى از قرب نيست.
مسأله ٤- در احكامىكه گفته شد تفاوتى بين گوش سالم و گوش ناشنوا نيست، و اگر گوش كسى را ببرد و زخم آن سرايت نموده شنوايى او را از بين ببرد و يا سنگين كند علاوه بر ديه قطع بايد ديه ديگرى به خاطر حس شنوائى پرداخت كند و اين دو ديه با هم تداخل نمىكنند، و همچنين اگر گوش كسى را طورى قطع كند كه استخوان پيدا شود هم ديه قطع گوش بر او واجب مىشود و هم ديه موضحه و اين دو نوع ديه با هم تداخل نمىكند.