است البته با دو شرط؛ يكى اينكه احتمال يافتن صاحب مال در آن مكان باشد، دوم اينكه محل يافتن مال جايى آباد همانند شهر و روستا و داراى سكنه باشد اگر خودش اهل آن محل نيست و يا اگر هم هست نمى‌تواند در آن محل اقامت كند، واجب نيست كه مال را با خود به سفر ببرد بلكه شخص امين را نايب خود قرار دهد تا اين كار را انجام دهد. ولى اگر مال را در بين صحرا و جاده‌ها پيدا كرده باشد، اين امر را بايد به اطلاع كسى كه از آنجا عبور مى‌كند برساند و اگر كاروانى از آنجا گذشته باشد بايست به دنبال آنها برود، تا در بين آنها تعريف نمايد. و اگر مالك را پيدا نكرد، بقيه سال را در جايى كه هست و يا احتمال مى‌دهد كه مالك آنجا باشد، تعريف مى‌كند. و سزاوار اين است كه، مابقى مدّت را در شهرى انجام دهد، كه به محل يافتن مال نزديك باشد.

مسأله ٢١- تعريف اين گونه است كه بگويد در چه كسى فلان مال را گم كرده است؟ و همانند اين لغات و عبارات به هر زبانى كه مردم بيشتر آن را بفهمند. و اين نيز جايز است كه بگويند كه چه كسى چيزى گم كرده است؟ و برخى گفته‌اند اينكه نام جنس را اعلام نمايد به احتياط نزديك‌تر است. و بعد از اعلام اگر شخصى پيدا شد و گفت من مالى را گم كرده‌ام بايد از خصوصيات و صفات و علامات مال گمشده را بپرسند و اگر در ظرفى بوده از ظرف آن بپرسد، و يا از دوخت آن و يا از صنعت آن، امور ديگر كه اطلاع داشتن غيرمالك از آنها بعيد است. مانند اينكه بپرسد كه چند دانه بود؟ و يا در كجا گم كرده‌اى؟

و يا چه زمانى گم كرده‌اى؟ و ... اگر آنچه كه شنيد برابر با خصوصيات و صفات مالى لقطه بوده، كار تعريف شده است و مال را تحويل او مى‌دهد، و اگر در سؤال از برخى از خصوصيات دقيقى كه غالباً صاحب مال هم آنها را نمى‌داند و يا به آن توجه ندارد مگر به ندرت و در پاسخ بگويد كه نمى‌دانم ضرر ندارد؛ مانند اينكه كتابى كه شخصى مدت‌هاى طولانى در دست مطالعه داشته و يا نمى‌داند چند صفحه دارد يا چند ورق دارد. پس اگر صاحب لقطه برخى اين خصوصيات را نداند امّا صفات عكس و خصوصيات و علامات ديگر لقطه را بداند، كافى است.

مسأله ٢٢- اگر لقطه مالى باشد كه نتوان آن را تعريف نمود. علامات و خصوصيات مخصوص در آن وجود نداشته باشد، تا وقتى كه بعد از تعريف كسى ادعا كند اين مال من است نتواند نشانى آن را بدهد؛ زيرا نشانى ندارد؛ مانند يك دينار از دينارهاى متعارف كه نه در كيسه بوده و نه مخدوش است؛ تعريف آن واجب نيست. و در چنين مواقعى مخيّر است بين سه كارى كه شرح آن گذشت، يا آنكه معامله مجهول المالك با آن كند كه بايست آن را صدقه دهد و آن أحوط است.

مسأله ٢٣- اگر دو نفر با هم يك چيز را پيدا كنند، اگر مال كمتر از يك درهم باشد