مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٧١٠ - اول در ديه موى سر است
اول: در ديه موى سر است
مسأله ١- ديه موى سر مرد چه صغير باشد و چه كبير، چه پرپشت باشد و چه كممو ديه كامل است، البته اين در جنايتى است كه باعث شود موى سر او ديگر نرويد مثل اينكه آب جوش بر سر كسى بريزد آن چنان كه موى آن بريزد و ديگر نرويد و يا به غير آب جوش كارى كند كه سر او بدون موى شود، و همچنين است موى صورت كه اگر آن را طورى بتراشد و يا ريشه كن كند كه ديگر نرويد بايد ديه كامل پرداخت كند و اما اگر برويد در موى صورت بنابر اقوى ثلث ديه است و در موى سر بايد ارش پرداخت كند اين حكم موى سر و صورت مرد بود. و اما موى سر زن اگر در اثر جنايت ديگر نرويد جانى بايد ديه كامل به آن زن پرداخت كند، و اگر بار ديگر برويد بايد مهر المثل او را به او بدهد چه اينكه مجنى عليها صغيره باشند و چه كبيره.
مسأله ٢- اگر بعضى از موى مجنىعليه و يا مجنىعليها برويد و بعضى از آن نرويد ديهاش چيست؟ آيا ديه آن ارش است؟ و يا با همه موى او مقايسه مىشود و از ديه كامل به آن نسبت به مجنىعليه و يا مجنىعليها پرداخت كند. اگر مقدارى كه ديگر نمىرويد نصف موى عضو بود نصف ديه كامل و اگر ثلث بود ثلث آن را و هكذا، و ديگر پرپشت بودن و تنك بودن مو در نظر گرفته نمىشود؟ دو احتمال است كه دومىنسبت به آنچه ديگر نمىرويد ارجح است، و اما نسبت به مقدار مويى كه در اثر جنايت ريخته و دوباره روييده على الظاهر ارش ساقط نمىشود.
مسأله ٣- تشخيص اينكه آيا موى عضو مجنى عليه مىرويد و يا اينكه ديگر نخواهد روييد با كارشناس است، حال اگر او گفت كه ديگر نمىرويد ديه را مىپردازد آنگاه اگر احيانا موى عضو مجنىعليه روييد علىالظاهر آنچه زيادتر از ديه بوده بر مىگردد.
مسأله ٤- در جايى كه گفتيم ديه موى سر زن مهريه زنان مثل او است اگر مهريهاى كه امثال آن زن از شوهران خود مىگيرند بيش از مقدار مهر السنه بود در باب ديه، جانى بايد مهر المثل بدهد نگر آنكه مهر المثل آن زن از ديه كامل هم بيشتر باشد كه در اين صورت زن جنايت ديده بيش از ديه حق ندارد. احتمال هم دارد كه بگوييم در اين صورت بايد به ارش رجوع شود.
مسأله ٥- اگر در اثر جنايت موى هر دو ابرو بريزد، جانى بايد پانصد دينار پرداخت كند و اگر موى يك ابرو بريزد نصف آن را و اگر قسمتى از يك ابرو بريزد با همه ابرو سنجيده مىشود و به آن حساب، ديه معين مىشود، البته اين مبلغ، ديه آن صورتى است كه ديگر