ثلث ديه ثابت نمى‌شود و اين مقدار را از جانى مى‌گيرند، و اگر كشف خلاف شد و معلوم شد كه كودك لال نبوده بقيه خون‌بها را كه دو ثلث است نيز از او مى‌گيرند.

مسأله ٩- اگر بدون قطع زبان جنايتى بر كسى وارد آورد كه مدتى از گفتار عاجز شود و سپس زبانش باز شود ظاهر اين است كه خون‌بهاى كاملى كه از او گرفته شده را بر مى‌گردانند، به خلاف دندان كه اگر از كسى دندانى را بكند و دوباره در جاى آن دندان برويد، ديه گرفته شده بر نمى‌گردد.

هفتم: در ديه دندان‌ها است‌

مسأله ١- اگر تمامى دندان‌هاى كسى را از بين ببرد بايد ديه ى كامل بدهد و اين خون‌بها به بيست و هشت عدد دندان‌ها است تقسيم مى‌شود، بدين طريق كه دوازده دندان جلو يعنى دو دندان پيشين و دو نيش و دو رباعى در پايين و به همين مقدار در بالا كه ديه هر يك پنجاه دينار است جمعاً مى‌شود ششصد دينار، و شانزده دندان در دو پهلوى دهان واقع است، در هر طرف از طرف‌هاى چهارگانه چهار دندان است كه اولى آن را ضاحكه، و سه تاى آخر را كرسى مى‌نامند. و چهار صد دينار باقيمانده از ديه بر اين شانزده دندان تقسيم مى‌شود كه ديه هر يك بيست و پنج دينار مى‌شود، و چهار دندان ناجذ كه هنگام خنده شديد نمودار مى‌شود و نيز دندان‌هاى اضافى به حساب نمى‌آيند.

مسأله ٢- اگر شماره دندان‌هاى مجنى عليه از بيست و هشت عدد كمتر باشد هزار دينار را به تعداد بقيه تقسيم نمى‌كنند بلكه بر همان عدد بيست و هشت تقسيم مى‌كنند تا ديه دندان‌هاى او به ازاى دندان‌هايى كه ندارد نقص پيدا كند، حال چه اينكه در اصل خلقش ناقص بوده و يا به خاطر عارضه‌اى ناقص شده باشد.

مسأله ٣- براى دندان‌هاى زائد بر بيست و هشت ديه‌اى مقدر نشده و ظاهراً در مورد آنها بايد به ارش رجوع شود، چه اينكه آن زيادى نظير نواجذى باشد كه در رديف دندان‌ها واقع است و يا زيادى در جلوى دندان‌ها و يا پشت آن روييده باشد، و اين گرفتن تفاوت در صورتى است كه كندن آن نقصى باشد و اما اگر نقص نباشد و يا بودنش نقص باشد جانى ديه‌اى بدهكار نمى‌شود هر چند كه ظالم و گنه‌كار است و حاكم مى‌تواند بدين خاطر تعزيرش كند.

مسأله ٤- در حكم ديه تفاوتى ميان دندان سفيد و زرد و سياه نيست در صورتى كه رنگ آن اصلى باشد نه عارضى، و اما اگر به خاطر جنايت سياه شده و نيفتاده باشد ديه آن بنابر اقوى دو ثلث ديه اصل و صحيح آن است، و اگر دندانى را بكند كه قبلًا به علت‌