مسأله ٢٤- اگر جانى دست كسى را قطع كند و شخصى را هم به قتل برساند در قصاص اول دست او قطع مى‌شود و سپس كشته مى‌شود، حال چه اينكه قتل اول واقع شده باشد يا قطع دست، و اگر قبل از قطع دستش ولى مقتول او را به قتل برساند گناه كرده و حاكم او را تعزير مى‌كند وليكن ضمانى بر او نيست، در همين فرض كه دست يكى را بريده و ديگرى را كشته اگر زخم دست قطع شده سرايت كند يعنى خون او را آلوده سازد و قبل از آنكه جانى را قصاص كند او را تلف كند هم ولى او مستحق قصاص جانى و كشتن اوست و هم ولى مقتول و اما اگر بعد از قصاص جانى و كشتن او زخم دست مجنى‌عليه سرايت كند و او را از پاى درآورد ظاهر اين است كه بر ورثه جانى واجب نيست چيزى به ورثه مجنى‌عليه بدهند، و اگر دست كسى را قطع كند و مجنى‌عليه از جانى قصاص بگيرد و دست جانى را قطع كند و سپس زخم دستش سرايت نموده او را هلاك كند ولى او يعنى مجنى‌عليه مى‌تواند او را به قصاص به قتل برساند.

مسأله ٢٥- اگر قاتل به عمد، قبل از قصاص از دنيا برود قصاص ساقط مى‌شود بلكه همچنين است ديه، بله اگر فرار كند و كسى دست بر او پيدا نكند تا خبر مرگش برسد در روايتى كه اصحاب به آن عمل كرده‌اند آمده است: اگر مالى دارد از مال او خون‌بها را مى‌گيرند و اگر نداشته باشد هر كس كه نزديك‌تر از سايرين به اوست ديه مقتول را از او مى‌ستانند و در عمل به اين روايت اشكالى نيست، چيزى كه هست تنها در موردى كه وارد شده به آن عمل مى‌شود.

مسأله ٢٦- اگر ولى دم قاتل را بزند و به خيال اينكه مرد او را رها كند و برود و قاتل بهبودى يافته از جاى برخيزد اشبه آن است كه بگوييم بايد آن ضربت را بررسى نمود، اگر ضربتى كه شرعاً قصاص به وسيله آن جايز است قاتل نمى‌تواند از او قصاص گرفته عين آن ضربت را بر ولى مقتول وارد آورد بلكه جايز است براى ولى مقتول كه قاتل را قصاص نموده به قتل برساند، و اگر ضربت او به نحوى بوده كه شرعاً به آن قصاص جايز نيست مثل اينكه او را با سنگ و امثال آن زده و انداخته جانى مى‌تواند قبل از كشته شدنش همان ضربت را به ولى مقتول وارد آورد و سپس ولى مقتول او را به قتل برساند و يا آنكه هر دو از قصاص يكديگر صرف‌نظر كنند.

مسأله ٢٧- اگر جانى دست كسى را قطع كند و مجنى عليه او را عفو كند مجدداً جانى وى را به قتل برساند ولى مقتول مى‌تواند قاتل را به عنوان قصاص به قتل برساند، حال آيا بايد قبل از كشتن او ديه دست قاتل را به او بدهند؟ و يا بدون آن وى را به قتل برسانند؟

اشبه احتمال دوم است، و همچنين است اگر مردى كه سالم است كسى را به قتل برساند كه دستش قبلًا بريده شده بود كه در اينجا نيز قاتل را مى‌كشند بدون اينكه ديه دست را به‌