مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٦٨٠ - قسم دوم قصاص به كمتر از قتل
فرمودهاند حاكم به جانى دستور مىدهد آن قطعه از گوشى كه بريد و افتاد را دوباره بعد از چسبيدن از بدن خود بكند و دور بيندازد زيرا مردارى را با خود حمل كرده اما روايت ضعيف است، و اگر بعد از عمل جراحى حيات به خود بگيرد ديگر ميته نيست و نماز با آن نيز اشكال ندارد و حاكم و غير حاكم نمىتواند او را وادار به كندن آن كند، بلكه حتى اگر شخص ثالثى عالماً و عامداً همان قطعه چسبيده را دوباره جدا كند مرتكب جنايت شده قصاص مىشود، و اگر عمداً جدا نكرده باشد بايد ديه پرداخت كند و اگر گوش كسى را پاره كند و اگر ممكن نباشد مجنى عليه حق قصاص دارد هر چند كه گوش پاره شده خود را چسبانده باشد.
مسأله ٢٠- اگر جانى گوش كسى را قطع كند به طورى كه پرده گوش هم پاره شود و مجنى عليه از شنوايى بيفتد دو جنايت مرتكب شده، و اگر گوشى را قطع كند كه بىحس و خشكيده باشد مشكل است قصاص داشته باشد بلكه بعيد نيست بگوييم ثلث ديه را بايد پرداخت كند.
مسأله ٢١- در چشم نيز قصاص هست البته به شرطى كه چشم جانى و مجنىعليه از نظر سلامت و ديد و محل مساوى باشند، پس اگر چشم چپ كسى را در آورده باشد چشم راست او را در نمىآورند و همچنين به عكس، و اگر جانى يك چشمش ديد نداشت از او قصاص مىشود هر چند كه در اثر قصاص كور شود زيرا حق او را كور كرده و مجنىعليه چيزى به او رد نمىكند. هر چند كه اگر پاى قصاص در بين نبود كور كردن ديهاى برابر ديه داشت، و اينكه گفتيم چيزى به او رد نمىكند در جايى است كه با بينا بودن يك چشم جانى كه سبب شد هنگام قصاص آن چشم ديگرش كور شود مادرزادى يا به آفتى خدايى باشد، از روى جنايت و يا قصاص باشد و خلاصه كلام ربطى به مجنىعليه نداشته باشد چيزى بر مجنىعليه نيست و اگر چنين كسى يك چشم سالم شخصى مثل خود را درآورد هنگام قصاص چشم سالم او را در مىآورند.
مسأله ٢٢- كسى كه دو چشم سالم دارد اگر يك چشم كور را از كسى درآورد و قهراً او را به كلى كور كند يك چشم او را به قصاص در مىآورند حال آيا بايد نصف ديه چشم را نيز به مجنىعليه بدهد يا نه؟ بعضى گفتهاند نه لكن اقوى ثبوت آن است، و ظاهراً مجنى عليه مخير است بين اينكه ديه كامل بگيرد و بين اينكه هم قصاص كند و هم به نصف ديه را بگيرد، همچنان كه ظاهر اين است كه اين حكم ثابت است در هر جايى كه چشم كور ديه كامل داشته باشد مثل اينكه قبلًا خلقتاً و يا به آفتى خدايى يك چشم شده باشد و اما اگر به آفتى ديگر چنين شده باشد ديه يك چشم او ديه كامل نيست مثل اينكه يك چشمش را به قصاص درآورده باشند.