مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٦٨٢ - قسم دوم قصاص به كمتر از قتل
قصاص دارد و اگر كسى نرمه بينى شخصى را با مقدارى از لوله آن قطع بينى لمس شده بى حس قطع نمىشود، اما نرمه بينى چه همه آن و چه قسمتى از آن قصاص دارد و اگر كسى نرمه بينى شخصى را با مقدارى از لوله آن قطع كند آيا همه آن قطع مىشود و يا تنها نرمه بينى او قطع مىشود و نسبت به مقدار لولهاى كه او قطع كرده حكومت مىشود؟ دو وجه است، البته در اينجا وجه ديگرى نيز هست و آن اين است كه بگوييم اگر لولهاى كه قطع شده غضروف ابتداى بينى باشد قصاص مىشود، و اگر استخوان را هم بريده استخوان بينى او قطع نمىشود و نسبت به آن حكومت مىشود.
مسأله ٢٩- منخر با منخر جانى قصاص مىشود البته با رعايت تساوى در محل يعنى اگر جانى سوراخ سمت راست بينى كسى را پاره كرده از او نيز سمت راستش پاره مىشود و اگر چپ او بوده چپ اين قصاص مىشود، و همچنين است حاجز به حاجز، حال اگر بعضى از بينى شخصى را قطع كرده كه فرضاً بينى بسيار بزرگى دارد لذا مقدار قطع شده به وسيله جانى با همه بينى آن شخص مقايسه مىشود اگر فرضاً نصف بينى او بوده از جانى هم نصف قطع مىشود و اگر ثلث بوده و ثلث همچنين اگر از نرمه بينى شخصى مقدارى را بريده آن را نيز بايد به همه نرمه بينى او مقايسه كنند اگر نصف نرمه را قطع كرده نصف نرمه بينى او قطع مىشود و اگر ثلث بوده ثلث، و در اين مقايسه بزرگى استخوان بينى و كوچكى آن در نظر گرفته نمىشود، ممكن هم هست كه با تمام بينى او مقايسه نموده به همان حساب از جانى قطع كنند تا اگر بينى جانى بسيار كوچك است همهاش قطع نشود.
مسأله ٣٠- با رعايت تساوى محل لب مجنىعليه با لب جانى قصاص مىشود، لب بالاى او با لب بالاى اين و لب پايينش با لب پايين جانى و در اين لب فرقى بين لب گشاد و لب تنگ و كوچك و بزرگ و سالم و بيمار نيست، مگر آنكه بيمارى لب به لمسى آن منجر نشده باشد و نيز لب كلفت با لب نازك فرقى ندارد، و اگر قسمتى از لب شخصى را بريده باشد به همين مقياسى كه در بينى گذشت از لب جانى بريده مىشود و ما حد لب را در كتاب ديات آوردهايم.
مسأله ٣١- قصاص در زبان جارى است هم در تمامىآن و هم در قسمتى از آن البته با رعايت تساوى در نطق وى، پس اگر زبان لال به دست جانى قطع شود زبان گوياى جانى در قصاص از آن قطع نمىشود، ولى اگر لالى زبان گوياى كسى را و يا زبان لال كسى را قطع كند زبان او قطع مىشود، همچنان كه زبان فصيح در قصاص از قطع زبان غيرفصيح و زبان روان در مقابل زبان كند قطع مىشود، و اگر جانى زبان طفلى را قطع كند زبانش قطع مىشود مگر آنكه ثابت شود كه طفل لال بوده است و يا نشانههاى لال بودن در آن ثابت