عين نيست. حال اگر متهب اجازه دهد بيع صحيح و الّا باطل است امّا اگر هبه جايز باشد بنا بر ظاهر، بيع صحيح است و اين عمل واهب به منزله رجوع به هبه خويش است. البته اين در صورتى است كه با توجّه به هبه بودن آن را فروخته باشد امّا اگر از روى فراموشى اين كار را انجام داده است اين عمل رجوع قهرى به هبه است يا نه مسأله محل تأمل و اشكال است و بايد احتياط ترك نشود.

مسأله ١٩- رجوع به همه زبانى است به اين كه بگويد رجوع كردم و از اين قبيل كلمات كه اين معانى را برساند، و يا عملى است مانند آنچه كه هبه كرده است را از دست متهب بگيرد و يا آن را بفروشد و يا رهن كند. البته اگر منظورش فضولى نباشد و قصد رجوع داشته باشد.

مسأله ٢٠- در رجوع اطلاع متهب شرط نيست و بدون اطلاع او نيز صحيح است.

مسأله ٢١- عطيه دادن به ارحام به خصوص آنهايى كه خداى تعالى درباره فاصله آنها امر فرموده مستحب است. از امام باقر عليه السلام نقل شده است كه فرمود: در كتاب على عليه السلام آمده: سه عمل است كه صاحبش نخواهد مُرد مگر بعد از آنكه اثر سود آنها را ببيند، يك ستم است و ديگرى قطع رحم و سوم سوگند دروغ كه كسى با نام خدا به جنگ خدا برود همچنان كه زودرس‌ترين ميوه اعمال صالح و اطاعت‌ها صله رحم است، ممكن است مردى فاجر و گنهكار باشند ولى به خاطر صله رحم اموالشان نمو كند و ثروتمند شوند. و نيز آمده است: كه سوگند دروغ و قطع رحم ديار آباد را ويرانه مى‌سازد و اهلش را به كوچ وا مى‌دارد. و از يكديگر جدا مى‌كند و جدايى ارحام از يكديگر انقطاع نسل را در پى دارد و از همه ارحام واجب‌تر به رعايت همانا پدر و مادر است كه خداى تعالى امر به احسان آنان فرمود چنان چه از ابى عبداللَّه عليه السلام روايت شده است كه فرمود: مردى نزد رسول خدا صلى ا ... عليه و آله و سلّم آمد و عرضه داشت: مرا وصيّتى فرمائيد فرمودند؛ هيچ چيز را شريك خدا نگير هر چند كه در آتش بسوزاندت و شكنجه‌ات كنند و در همان حال دلت به خاطر ايمانت آرامش داشته باشد، و پدر و مادرت را اطاعت و احسان كن چه زنده باشند و چه مرده حتى اگر به تو گفتند كه بايد از مال و زن و فرزندت دست بردارى چنين كن كه اين از ايمان است و از همه ارحام سزاوارتر به رعايت مادر است كه در احسان به وى وصله او بيشتر از پدر توصيه شده است چنانچه از امام صادق عليه السلام روايت شده است كه فرمودند، مردى نزد رسول خدا (ص) آمد و عرضه داشت يا رسول اللَّه به چه كسى احسان و نيكى كنم فرمود به مادرت عرضه داشت سپس به چه كسى؟ فرمود به مادرت سپس به چه كسى؟ فرمود به مادرت عرضه داشت سپس به چه كسى فرمود به پدرت، روايت در اين مورد زياد است‌