اندك باشد، رجوع جايز نيست، چه اين عوض را حين عقد شرط كرده باشند و چه نكرده باشند و يا اينكه متهب خودش چيزى به او داده باشد. هم چنين اگر واهب با نيت قربت هبه كرده باشد، حق رجوع ندارد.

مسأله ٩- هر تصرفى كه متهب به صورت ناقل در عين موهوبه انجام دهد مانند فروختن و يا هبه كردن آن حكم تلف را دارد. هم چنين اگر ناقل نباشد امّا تصرفى باشد كه عين آن را تغيير داده باشد به طورى كه عادتاً بگويند كه آن عين سابق نيست. مانند اينكه گندم را آرد نموده باشد. و يا آرد و نان كرده باشد، پارچه را برش داده يا رنگ كرده باشد و مانند آنها اما تصرفى كه عين آن را تغيير ندهد مانند اينكه لباس را بپوشد و يا اينكه فرش را پهن كند، و يا به حيوان علف بدهد و از آن سوارى بكشد اين تصرفات حكم تلف را ندارد. ظاهراً مخلوط شدن به نحوى كه امتياز را از بين ببرد از نوع اوّل و بريدن پارچه از نوع دوم است.

مسأله ١٠- در مواردى كه جايز است واهب به عين موهوبه رجوع نمايد فرقى بين رجوع به همه آن و يا برخى از آن نيست. بنابراين اگر دو چيز را ضمن يك دفعه با هم هبه كنند، واهب هم مى‌تواند به همه آنها و هم به يكى از آن دو رجوع نمايد. بلكه اگر يك چيز هم هبه كرده باشد مى‌تواند به قسمتى مشاع از آن و يا مفروز از آن رجوع نمايد.

مسأله ١١- هبه يا معوّض است و يا غيرمعوض. هبه معوض هبه‌اى است كه ضمن عقد براى آن شرط هديه و پاداش شده باشد، حتى اگر موهوب له آن را ندهد و يا اينكه عوض را بدهد ولى ضمن عقد هم شرط نشده باشد.

مسأله ١٢- اگر چيزى را هبه نمايند امّا عقد آن را به صورت مطلق واقع سازند يعنى معلوم نشود كه معوض است يا نه، بر متهب دادن عوض و پاداش و هديه لازم و واجب نيست. به اين هبه از پايين دست به بالا دست باشد و چه از بالا دست به پايين دست و يا از مساوى به مساوى، هر چند كه احتياط آن است كه در صورت اوّل به همراه پاداش باشد، اگر متهب عوض داد بر واهب قبول آن واجب نيست ولى اگر آن را قبول نمود هبه به صورت لازم مى‌شود. و هيچ يك از طرفين نمى‌توانند به اراده خود آن را برگردانند.

مسأله ١٣- اگر واهب ضمن عقد شرط نمايد و بگويد كه من اين را به تو مى‌بخشم به آن شرط كه توهم تلافى نمايى و به من پاداش دهى و متهب نيز اين شرط را قبول نمايد و هبه را قبض كند، بين اينكه موهوبه را برگرداند و يا پاداش را به واهب بدهد مخيّر است.

امّا احتياط آن است كه پاداش را بدهد. در اين صورت هبه از طرف واهب لازم مى‌شود و اگر ندهد واهب مى‌تواند موهوبه را پس بگيرد.

مسأله ١٤- چنانچه در هبه معوض، واهب عوض را معين نمايد، اگر متهب مايل به از