٩. براى اين كه اين گمان پديد نيايد كه مقصود از نيكى و گرامى داشتن پدر و مادر تنها به اين نيست كه به تبسم هاى خشك و خالى در برابر آنان بسنده كنيم ـ هرچند خود اين كار مطلوب است ـ دستور مى دهد بايد به فكر زندگى پدر و مادر باشيم و فرزندان ثروتمند وصيت كنند كه مبلغى به والدين آنان بپردازند چنان كه مى فرمايد :(إِنْ تَرَكَ خَيراً الوَصيَّةُ لِلْوالِدينِ ...) : «اگر مالى گذاردند، براى پدر و مادر وصيت كنند».[٢]

١٠. نه تنها دستور مى دهد وصيت كنند كه مبلغى از مال خودشان به آنان بپردازند; بلكه والدين را از بهترين انفاق بگيران معرفى مى كند و مى فرمايد:(... قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْر فَلِلْوالِدَينِ ...) :«مى پرسند در راه خدا چه چيز انفاق كنيم، بگو درباره پدران و مادران از مال خود انفاق كنيد».[٣]

١١. پدران و مادران، در كهن سالى بيش از هميشه به كمك فرزندان نيازمندند ودر خواست هاى آنان در اين سن و سال بيشتر از سال هاى ديگر بوده و در اين هنگام، گفتن سخن ملال آور و تند با آنان نيز، مايه ناراحتى آن ها است; زيرا انتظار دارند كه در اين فصل از عمر كه قواى جسمانى خود را از دست داده اند، هم چنان در بين جوانان خود گرامى داشته شوند; از اين رو، قرآن در آيه اى به اين نكته هشدار مى دهد وبه اين بيان با آن برخورد مى كند:(إِمّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدهُما أَوْ كِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفّ وَ لا

[١] سفينة البحار، ج٢، ص ٦٨٦.
[٢] بقرة / ١٨٠.
[٣] بقرة /٢١٥.