شكى نيست كه هر يك از اين دو اصل: ميانه روى در انفاق و ايثار در عين احتياج، از اعمال بسيار مفيد است.و از سجاياى انسانى و فضايل اخلاقى پرده بر مى دارد;ولى با وجود اين، ميانه روى در انفاق يك اصل همگانى است كه همه مردم به آن دعوت شده اند و مصالح عمومى نيز ايجاب مى كند كه نوع مردم در انفاق و بخشش از اين اصل بهره بگيرند; ولى اصل ايثار در حال نيازمندى، يك اصل خصوصى است كه تنها گروهى فداكار و از خودگذشته، مى توانند به آن عمل كنند.

از آن جا كه اصل ايثار در عين نياز، از فداكارى و خودگذشتگى بيشترى سرچشمه مى گيرد، و بيشتر مردم چنين تربيت و روحيه اى ندارند، اين اصل در گروه خاصى تبلور مى يابد كه علىوار زندگى مى نمايند; در حالى كه اصل ميانه روى در انفاق مربوط به تمام طبقات است كه اشخاص مى توانند با حفظ مصالح خود، به مصالح جامعه نيز بپردازند.

اين تنها «اعتدال»و «ايثار» نيست كه يكى اصل عمومى و ديگرى جنبه خصوصى دارد; بلكه در اصول اخلاقى واجتماعى هم نمونه هايى از اين قبيل موجود است.

مردى از امير مؤمنان پرسيد: عدالت شريف تر وبالاتر است يا جود و بخشندگى.

امام فرمود: عدالت امور را در مجراى طبيعى خود قرار مى دهد، امّا جود