عَلَيْه أَنْ يَطَّوّفَ بِهِما ...).[١] : «صفا و مروه از شعائر خداست است، پس هر كس مراسم حج يا عمره را انجام داد، بر او است ميان اين دو كوه سعى نمايد».

آيا طواف بر سنگ وگل و سعى ميان دو كوه، عبادت سنگ و گل و كوهها است؟ اگر هر كرنشى پرستش باشد، بايد همه اين اعمال را يك نوع شرك مجاز بدانيم.[٢]

تعالى اللّه عن ذلك علوّاً كبيراً، خدا برتر از آن است كه بر شركى كه بزرگترين ستم و مايه سقوط انسانيت مى باشد امر كند.

٦. در قرآن به مسلمانان دستور داده شده در مقام ابراهيم نماز بگزارند، آنجا كه مى فرمايد: (... وَاتّخِذوا مِنْ مَقامِ إِبْراهيمَ مُصلًّـى ...)[٣]:«از مقام ابراهيم جايگاهى براى نماز خود بگيريد».

شكى نيست كه نمازگزاران، نماز را براى خدا مى خوانند; ولى گزاردن نماز در مقام ابراهيم كه اثر پاى او نيز در آن جا مشهود است، نوعى ستايش آن راد مرد الهى شمرده مى شود و هيچ گاه چنين عملى رنگ شرك به خود نمى گيرد.

٧. خداوند در قرآن گروهى را مى ستايد كه در برابر مؤمنان، فرومايه و در برابر كافران، سركش باشند، چنان كه مى فرمايد: (... فَسَوفَ يَأْتِى اللّهُ بِقَوم يُحِبُّهُمْ

[١] سوره بقره / ١٥٨.
[٢] همه مسلمانان در مراسم حج، حجر الاسود را استلام مى كنند. استلام حجر يكى از مستحبات فريضه حج است، و اين عمل از نظر صورت(نه واقعيت) شبيه كارهايى است كه مشركان با بتان خود انجام مى دادند; در صورتى كه يكى شرك و ديگرى نه تنها شرك نيست بلكه جزء مراسم يكتاپرستان است.
[٣] سوره بقره / ١٢٥.