منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٣٥
آگاه نيستيم، به خوبى نمى توانيم اين چهار كيفر را از هم جدا سازيم.
به طور مسلم، مجازات چهارم، غير از ماندگارى در آتش است; زيرا چه بسا ممكن است گروهى در آتش باشند; ولى ماندن آن ها هميشگى نباشد و جاودانگى در دوزخ، غير از عذاب بزرگ است كه در كمين جانيان هست.
٤. برخى تصور كرده اند كه قاتل فرد با ايمان مطلقاً به حكم كيفر نخست (خالداً فيها) كه آيه ياد آور مى شود، در آتش جاودانه است.
ولى گروهى از مفسران، آيه را مربوط به قاتلى مى دانند كه فرد با ايمان را به خاطر داشتن ايمان، به قتل برساند كه خود مايه كفر است، وجاى بحث نيست كه چنين قاتل بى ايمانى در آتش، جاودانه خواهد بود.[١]
برخى ديگر احتمال مى دهند كه مقصود از (خالداً فيها)عذاب طولانى است كه در نظر انسان به صورت يك عذاب هميشگى جلوه مى كند.
در هرحال آيات ديگرى هست مبنى بر اين كه خداوند تمام گناهان جز شرك را مى بخشد، اين دو نظر اخير را تأييد مى كند:
(إِنَّ اللّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشركَ بِهِ وَ يَغْفِرُما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ ...) :«خداوند تنها گناه شرك را نمى بخشد; امّا غير آن را براى هركس كه بخواهد مى بخشد».[٢]
و همچنين :
(... إِنَّ اللّهَ يَغْفِرُالذُّنُوبَ جَميعاً إِنَّهُ هُوَ الغَفُورُ الرَّحيمُ):«خداوند تمام
[١] وسائل الشيعه، ج١٩، باب ٩، روايات شماره،١و ٢، ص ١٩.
[٢] نساء / ٤٨.