منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٧١
قرآن مسلمانان را از شركت در اين مجالس نهى كرده، مى فرمايد: (...فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتّى يَخُوضُوا فِى حَديث غيرِهِ ...) :«هرگز با آنان در مجالس شركت ننماييد ، تا آنان از سخنان باطل فارغ گردند».[١]
١٠. عيب جويى: قرآن سرنوشت شوم گروه عيب جو را اين چنين اعلام مى دارد آنجا كه مى فرمايد:(وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَة لُمَزَة) :«واى بر هر عيب جوى هرزه گو».[٢]
گناهانى كه به كمك زبان انجام مى گيرد، منحصر به اين ده تا نيست; بلكه در اين مورد گناهان ديگرى است كه ابزار آن زبان است و در قرآن به برخى نيز اشاره اى شده و در روايات، بحث گسترده اى درباره آنها انجام گرفته كه عبارتند از:
١. غنا;٢. مراء و مجادله; ٣. فحش; ٤. لعن; ٥. افشاى سر; ٦.مدح بى جا; ٧. ذم بى جهت; ٨. مزاح خارج از حدّ شرعى; ٩. سخنان بى جا، كه علماى اخلاق به آن «مالا يعنى» مى گويند; ١٠. سخنان بيش از حد و اندازه و ١١. سخنان دشمنى آفرين و....[٣]
به خاطر همين مسئوليت بزرگى كه زبان بر دوش دارد پيامبر گرامى مى فرمايد:
«خداوند زبان را به نحوى عذاب مى كند، كه هيچ عضوى را به آن شكل معذب نمى سازد، وقتى زبان به شكايت مى پردازد، خطاب مى رسد، تو سخن
[١] نساء/١٤٠.
[٢] همزه/١.
[٣] در تشريح اين آلودگى هاى اخلاقى كه برخى حرام و برخى احياناً مكروه است، به كتاب هاى «احياء العلوم» ج٣، ص ١٠٨ـ١٦٢ و «المحجة البيضاء» ج٥، ص ١٧٩ـ ٢٨٨ مراجعه بفرماييد.