گروهى هستند كه به خاطر وجدان نيمه زنده اى كه دارند، از پاى مال كردن حقوق ديگران پرهيز مى كنند; ولى اگر به عللى خرد آنان مغلوب گردد وحقى را پاى مال كنند و اندك زمانى از آن گذشت، مى پندارند كه گذر زمان آن گناه شان را از ميان مى برد.

در حالى كه امير مؤمنان با چنين پندارى سخت مخالف است و مى فرمايد:

«الحقُّ القديمُ لا يُبْطِلهُ شَيء; حقّ افراد را، چيزى از بين نمى برد».[٢]

در احاديث اسلامى درباره آداب قاضى و نحوه نگاه كردن و سخن گفتن او با شاكى و متشاكى، روايات ارزنده اى وارد شده است.

امير مؤمنان به قاضى خود شريح چنين دستور مى دهد:«ثُمّ واسِ بينَ المُسْلِمينَ بوجهِك و منطقِك و مجلسِك حتّى لا يَطْمعَ قربُيك في حيفِك و لا ييأس عدوُك من عدلك; ميان مسلمانان در نگاه كردن و سخن گفتن و محل نشستن خود،مساوات برقرار كن تا نزديكان تو چشم طمع به ستم تو ندوزند، دشمن از عدالت و دادگرى تو،مأيوس نگردد».[٣]

امير مؤمنان به خليفه دوم مى گويد: «سه چيز است كه اگر آن ها را به خاطر بسپارى و عمل كنى، تو را از ديگر چيزها بى نياز مى سازد. و اگر آن ها را

[١] انعام/١٥٢.
[٢] نهج البلاغه، كلمات قصار.
[٣] وسائل الشيعة، ج١٨، أبواب آداب القاضي، باب ١، حديث ١، ص ١٥٥.