فراموشى، مقابل آن ياد آورى است، اين دو، حالت روانى هستند كه عارض نفس و روح انسانى مى گردند. حقيقت فراموشى اين است كه ذهن هنگام نياز با مراجعه مجدد، چيزى را كه در گذشته اندوخته بود، نمى يابد; ولى دستگاه حافظه ممكن است در نهان خانه خود تصويرى از آن داشته باشد كه به عللى نتواند به آن دست يابد.

رو به روى آن «تذكر و يادآورى» است كه در مراجعه مجدد، مفاهيم و يا تصاوير قبلى در ذهن انسان مجسم مى گردد.

فراموشى عللى دارد كه در كتاب هاى روان شناسى، به آن ها اشاره شده است كه مهم ترين آن ها ضعف دستگاه حافظه، بى اهميت تلقى كردن چيز فراموش شده، متمركز نساختن دستگاه ذهن به يك نقطه معين، غفلت از نقاط ديگر و ... مى باشد.

به همين خاطر نسيان و فراموشى يكى از ويژگى هاى نوع انسان شمرده مى شود و جز انسان هاى انگشت شمار، كسى از آن در امان نيست; ولى بايد توجه داشت كه يك قسمت از فراموشى ها اختيارى است و انسان مى تواند از آن ها جلوگيرى كند; از اين جهت برخى از نسيان ها به خاطر پى آمدهاى بدى كه دارند، در قرآن نكوهش شده اند.

از ميان نسيان هاى نكوهيده در قرآن مى توان چند نمونه از آن ها را ياد كرد:

١. نسيان جرايم

فراموش كردن گناهان ديرينه، از جمله نسيان هايى است كه در قرآن از