منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٦٠
شود كه پيامبر گرامى (صلى الله عليه وآله وسلم) با نشان دادن دو انگشت خود فرمود:«أَنا و كافل اليتيم كهاتين في الجنة; من و آن كسى كه سرپرستى يتيمى را بپذيرد در بهشت به سان اين دو انگشت در كنار يكديگر خواهيم بود».[١]
همان طور كه گفته شد، مشكلى به نام «يتيم» ـ چه دارا باشد يا بى چيز ـ دردى همگانى است كه بايد توجه مردم به سوى حل اين مشكل جلب شود. قرآن بسيار كوشيده تا ديدگان جامعه را به سوى اين انسان بى پناه جلب كند; تا آن جا كه دستور مى دهد هنگام تقسيم تركه ميت، هرگاه يتيمى در ميان نزديكان او باشد، سهمى نيز به او بدهند; هرچند وارث نباشد:
(وَ إِذا حَضَرَ القِسْمَةَ أُولُوا القُرْبى وَاليَتامى وَ الْمَساكِينُ فَارْزُقُوهُمْ مِنْهُ وَقُولُوا لَهُمْ قَولاً مَعْرُوفاً) :«هنگام تقسيم تركه، به نزديكان و يتيمان و فقيران سهمى بدهيد وبا آنان نيكو سخن گوييد».[٢]
ظاهر آيه مربوط به زمان تقسيم دارايى ميتى است. و اين تكليف متوجه وارثان است كه بخشى از سهم خود را به يتيم ودو گروه ديگر بدهند. برخى از مفسران مى گويند: اين آيه مربوط به زمان وصيت است; يعنى بر وصيت كننده است كه هنگام وصيت، يتيمان وفقيران را در نظر بگيرد.
به هرحال، هدف جلب عواطف جامعه به اين گروه ها است.
٧. ارج نهادن به دارايى يتيم
آياتى كه تاكنون مورد بررسى بود، همگى مربوط به يتيم فقير بود. و قرآن به اين ترتيب، با سفارش هاى لازم مشكل يتيم فقير را حل نموده است.
[١] سفينة البحار، ج٢، ص ٧٣١.
[٢] نساء/٨.