حق الحصاد» مى گويند واين دستور غير از «زكات» واجب است كه بايد بعداً پرداخت; ولى قرآن در همين مورد دستور مى دهد كه در انجام اين وظيفه بايد راه ميانه را پيش گرفت و نبايد آن چنان دست و دل باز بود كه هرچه دارند به اين و آن بدهند و خود و فرزندان خود معطل بمانند. در اين زمينه مى فرمايد:

(كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ آتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصادِهِ وَلا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفينَ):«از آن ميوه به هنگامى كه به ثمر مى نشيند، بخوريد وحق آن را به هنگام درو بپردازيد و اسراف نكنيد كه خداوند مسرفان را دوست نمى دارد».[١]

در احاديث پيشوايان بزرگ به اين نوع از اسراف اشاره شده است كه برخى را نقل مى كنيم:

امير مؤمنان (عليه السلام) در اين مورد مى فرمايد:

«بخشنده باش; ولى اسراف گر مباش،ميانه رو و اندازه گير باش، سخت گير مباش».[٢]

برخى احاديث به جاى اسراف، به اندازه گيرى در زندگى دعوت كرده اند و امام على (عليه السلام) فرمود: «آن كس مزه ايمان را مى چشد كه در او سه صفت موجود باشد:

آگاهى از حقيقت دين، استقامت در گرفتارى ها و اندازه گيرى در معيشت».[٣]

[١] انعام/١٤١.
[٢] كُنْ سَمِحَا و لا تكُنْ مبذرِّاً و كن مُقْدِراً ولا تكن مقتراً(نهج البلاغه، كلمات قصار، شماره ٣٢).
[٣] لا يذوقُ المرأُ حقيقةَ الإيمان حتى يكونَ فيه ثلاثُ خصال: الفقهُ في الدين، والصبرُ في المصائبِ وحسنُ التقدير في المعاش.(بحار الأنوار، ج١٥، ص ١٩٩).