ممكن است برخى از حاكميت سنت هاى الهى بر جامعه و گذشتگان چنين بفهمند كه مقصود از سنن الهى، همان قضا و قدر حتمى و تغيير ناپذير ويا جبر تاريخ و مادى است كه با حريت وآزادى انسان ها كاملاً مخالفت دارد.

قرآن در رد و انتقاد از چنين برداشتى يادآور مى شود كه مقصود از سنت هاى حاكم بر ملل و اقوام، قوانين خارج از اختيار نيست، بلكه هر جامعه اى محكوم نتايج اعمال خويش مى باشد.

وبه عبارت روشن تر: سنت الهى جز عكس العمل ها و واكنش اعمال جامعه چيزى نيست و هر عمل فردى و اجتماعى يك رشته واكنش هايى را به دنبال دارد. براى جامعه غرق در فساد و شهوت، لا ابالى گرى وبى خبرى، يك نوع واكنشى است و براى جامعه اى كه نقطه مقابل چنين جامعه اى باشد واكنشى ديگر، و سنت هاى قطعى خدا همين واكنش هايى است كه با هر